{"id":10049,"date":"2018-12-08T06:00:19","date_gmt":"2018-12-08T06:00:19","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=10049"},"modified":"2018-12-04T20:54:34","modified_gmt":"2018-12-04T20:54:34","slug":"un-dez-relativo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=10049","title":{"rendered":"Un dez relativo"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\" align=\"right\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Es-posible-viajar-a-traves-del-tiempo-5.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-10050\" alt=\"Es-posible-viajar-a-traves-del-tiempo-5\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Es-posible-viajar-a-traves-del-tiempo-5-300x229.jpg\" width=\"300\" height=\"229\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Es-posible-viajar-a-traves-del-tiempo-5-300x229.jpg 300w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Es-posible-viajar-a-traves-del-tiempo-5.jpg 630w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><em><strong>X. Ricardo Losada.\u00a0<\/strong><\/em>Recib\u00edn hai poucos d\u00edas un dos traballos voluntarios m\u00e1is curiosos da mi\u00f1a vida como profesor. Tit\u00falase <\/span><span style=\"color: #000000;\"><i>A relatividade do tempo <\/i><\/span><span style=\"color: #000000;\">e foi escrito por un alumno de 1\u00ba de Bacharelato para pedirme opini\u00f3n sobre unha teor\u00eda s\u00faa sobre o tempo. <!--more-->Base\u00e1ndose na relatividade de Einstein (o tempo var\u00eda en funci\u00f3n do lugar onde esteas, di), e reco\u00f1ecendo a dificultade do tema, ponme un exemplo para facilitarme as cousas. Supo\u00f1amos, di, que dous amigos, A e B, se deitan \u00e1s 10 da noite en lugares distintos e que os dous po\u00f1en o espertador para as 7 da ma\u00f1\u00e1. Se A queda durmido \u00e1s 11 horas da noite e B, que se enredou co m\u00f3bil, \u00e1s 12, tendo en conta que o tempo pasa m\u00e1is r\u00e1pido durmindo que esperto (pois non somos conscientes de que pasa), podemos deducir que, \u00e1s 11 da noite, por estar durmido, A xa est\u00e1 vivindo nas 7 da ma\u00f1\u00e1, mentres que B, \u00e1s 11 da noite, por estar a\u00ednda esperto, estar\u00e1 vivindo nas 11 da noite. \u00c9 dicir, conclu\u00eda o alumno, viven realidades distintas dentro da mesma realidade.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\">A mi\u00f1a primeira reacci\u00f3n foi pensar que era evidente que toda a argumentaci\u00f3n, ademais de pola mala comprensi\u00f3n do concepto de inconsciencia, estaba viciada pola confusi\u00f3n entre tempo obxectivo e tempo subxectivo. Pero axi\u00f1a me entrou o p\u00e1nico. Tempo subxectivo e tempo obxectivo?, pregunteime. Pero se a f\u00edsica actual pensa que o futuro e o pasado non existen no mundo sen\u00f3n que son un complexo xogo entre a nosa mente e o mundo, do mesmo xeito que as cores non son unha propiedade do mundo sen\u00f3n unha propiedade do noso sistema visual, a que v\u00e9n esa diferenza entre tempo subxectivo e obxectivo? M\u00e1is a\u00ednda. Se a f\u00edsica actual afirma que o tempo transcorre m\u00e1is a pr\u00e9sa nunha monta\u00f1a que nunha chaira (diferenza pequena pero que calquera pode medir cun reloxo que venden por mil euros en internet), que demo \u00e9 iso do tempo obxectivo? <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/notaexamen10.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-10051\" alt=\"notaexamen10\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/notaexamen10-300x178.jpg\" width=\"300\" height=\"178\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/notaexamen10-300x178.jpg 300w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/notaexamen10.jpg 540w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>O caso \u00e9 que dubidei que nota deber\u00eda p\u00f3rlle a ese alumno se, para m\u00e1is, a mi\u00f1a comprensi\u00f3n do tempo f\u00edsico relativista se baseaba m\u00e1is na mi\u00f1a fe na ciencia que nunha deduci\u00f3n racional dos seus estra\u00f1os principios. Xa que logo, se o tempo e o espazo son relativos, pensei, non deber\u00edan selo tam\u00e9n as notas? As\u00ed que volv\u00edn ler o traballo pero, esta vez, m\u00e1is que a teor\u00eda f\u00edsica, chamoume a atenci\u00f3n a conclusi\u00f3n: \u201cSinceramente, creo na teor\u00eda que elaborei, pero quizais alg\u00fans puntos estean equivocados, ou que mesmo a teor\u00eda en si non te\u00f1a sentido ning\u00fan, pero, como di a filosof\u00eda, hai varios cami\u00f1os e varios puntos de vista que explican as cousas\u201d. Pode que o alumno non entendese ben o que era o tempo f\u00edsico pero, sen d\u00fabida, entend\u00eda moi ben o que deb\u00eda ser a filosof\u00eda para un mozo de 17 anos, e aquel traballo non era de f\u00edsica, sen\u00f3n de filosof\u00eda. E a\u00ednda pensei algo m\u00e1is. Que no bacharelato, as clases de filosof\u00eda segu\u00edan con maior rigor os principios de Einstein que as clases de f\u00edsica. En f\u00edsica os profesores dinlles aos alumnos que a todos lles ten que dar o mesmo resultado nos problemas de medida do tempo. Nas de filosof\u00eda, que o tempo pasa m\u00e1is lento na monta\u00f1a dunha mente que pensa que na chaira dunha man cuxos dedos escriben nunha rede social un insulto. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X. Ricardo Losada.\u00a0Recib\u00edn hai poucos d\u00edas un dos traballos voluntarios m\u00e1is curiosos da mi\u00f1a vida como profesor. Tit\u00falase A relatividade do tempo e foi escrito por un alumno de 1\u00ba de Bacharelato para pedirme opini\u00f3n sobre unha teor\u00eda s\u00faa sobre o tempo.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[39,7,9,26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10049"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10049"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10049\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10052,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10049\/revisions\/10052"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10049"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}