{"id":12012,"date":"2020-03-16T06:00:30","date_gmt":"2020-03-16T06:00:30","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=12012"},"modified":"2020-03-13T09:06:06","modified_gmt":"2020-03-13T09:06:06","slug":"o-activismo-de-emilia-pardo-bazan","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=12012","title":{"rendered":"O activismo de Emilia Pardo Baz\u00e1n"},"content":{"rendered":"<p lang=\"gl-ES\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif; font-size: large;\"><em><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/descarga1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-full wp-image-12013\" alt=\"descarga\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/descarga1.jpg\" width=\"203\" height=\"248\" \/><\/a><strong>C\u00e9sar Alen.\u00a0<\/strong><\/em>Falamos dunha das pioneiras do feminismo como a famosa e medi\u00e1tica Simone de Beauvoir. Os traballos da escritora foron unha acicate, a punta de lanza da loita feminista. Ela como ningu\u00e9n comprendeu o papel que deber\u00eda xogar a muller, a sua natureza esencial, ou sobre todo a necesidade fundamental de adoptar unha posici\u00f3n pol\u00edtica. Facerse visible, tentar colocarse no taboleiro, sa\u00edr a escena \u00e9 en si mesmo un acto pol\u00edtico, como ben dic\u00eda a activista norueguesa Toril Moi.<!--more-->Podemos engadir a escritora Virginia Woolf, xa citada en artigos precedentes, no volume que recolle un ciclo de conferencias <i>Unha habitaci\u00f3n propia<\/i>. Pero agora \u00e9 de xustiza falar tam\u00e9n dunha das nosas m\u00e1is egrexias autoras como Emilia Pardo Baz\u00e1n. A sua orixe nobiliaria non foi \u00f3bice para tentar comprender a sociedade no seu conxunto. \u00c9 m\u00e1is, desta volta, foi ela despois de descubrir ou naturalismo nas s\u00faas viaxes a Par\u00eds, onde tivo a oportunidade de co\u00f1ecer a V\u00edctor Hugo e a Zola, quen se decantou por aplicar as t\u00e9cnicas naturalistas como o traballo de campo, a observaci\u00f3n directa, persoal, as\u00ed como o tratamento de temas duros, a inmersi\u00f3n en ambientes degradados, onde o individuo vive segundo a \u201c leis naturais\u201d. Non obstante, non fixo seus outros postulados naturalistas como o \u201c determinismo, a herdanza, e aspectos xen\u00e9ticos\u201d. Iso ser\u00eda ir contra os m\u00e1is elementais dogmas do catolicismo, e a nosa autora gardaba no seu esp\u00edrito a pegada dunha educaci\u00f3n tradicional.<\/span><\/p>\n<p lang=\"gl-ES\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif; font-size: large;\">Despois de empaparse dos naturalistas escribiu unha serie de artigos que cristalizaron baixo o t\u00edtulo <i>La cuesti\u00f3n palpitante, <\/i>considerado o manifesto naturalista espa\u00f1ol. O propia Zola, nun dubidou en felicitala, a pesar de que dubidou de que tales artigos sa\u00edran da pluma dunha muller, o cal demostraba o pouco cr\u00e9dito que ti\u00f1an as mulleres. Pero foron os seus compatriotas os que se asa\u00f1aron con ela, os que a acusaron de dexenerada. Hai que ter en conta que o Naturalismo trataba abertamente temas como a prostituci\u00f3n, o incesto, o suicidio, anatemas para o catolicismo. Non \u00e9 de estra\u00f1ar que a poboaci\u00f3n se escandalizara, a sociedade espa\u00f1ola estaba rexida por unha recalcitrante ideolox\u00eda nacional-cat\u00f3lica. <\/span><\/p>\n<p lang=\"gl-ES\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif; font-size: large;\">Con esta influencia tan marcada escribiu <i>Tribuna,<\/i> <i>O<\/i><i>s pazos de Ull<\/i><i>o<\/i><i>a<\/i>, <i>A Nai Natureza<\/i>, a que m\u00e1is animadversi\u00f3n suscitou foi <i>Insolaci\u00f3n<\/i>. Nesta novela falase das relaci\u00f3ns de As\u00eds Taoboada, marquesa de Andrade, unha vi\u00fava que tentaba reconducir a s\u00faa vida. Pero, \u00e1 parte das bases argumentais para cimentar ou seu texto, o que se dirim\u00eda era a moralidade da protagonista. Os cr\u00edticos viron inmediatamente un parelelismo coa experiencia da propia autora. O caso \u00e9 que Pardo Baz\u00e1n atreveuse abertamente a tocar temas tab\u00fa, a falar de relaci\u00f3ns extramatrimoniais, de desexo con fortes dose de erotismo, m\u00e1is que expl\u00edcito, latente. Utilizando met\u00e1foras tan efectistas como a propia insolaci\u00f3n, \u00e9 dicir, o forte influxo do sol nun sentido f\u00edsico, kinest\u00e9sico, a suor, as roupas apertadas, a bebida, ou o simple acto volitivo de participar no exercicio de seduci\u00f3n. <\/span><\/p>\n<p lang=\"gl-ES\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif; font-size: large;\">Hai que lembrar, que a escritora galega estaba separada de mutuo acordo do seu marido o avogado Xos\u00e9 Quiroga, con tres fillos. Daquela, dona Emilia levou unha vida moi activa, sen ning\u00fan tipo de prexu\u00edzos. Na trama, polo tanto subxace un fondo autobiogr\u00e1fico baseado na s\u00faa visita a Exposici\u00f3n Universal de Barcelona. Atopouse con Narciso Oller e Ixart, amigos da escritora. Parece ser que tam\u00e9n estaba Gald\u00f3s (con que ti\u00f1a un aceso romance, a\u00ednda que ou manti\u00f1an en segredo, un segredo a voces). Al\u00ed co\u00f1ece a L\u00e1zaro Galdiano que cae baixo ou \u00edmpeto e a personalidade da Pardo Baz\u00e1n. Conta Oller, non sen certo resquemor, que cando a foron a buscar ao hotel, dona Emilia non estaba. Deduciron, desta maneira, que pasara a noite con Galdiano. Despois deste episodio, tivo lugar todo un remu\u00ed\u00f1o de malos entendidos, de murmurios, suposici\u00f3ns e sospeitas. O m\u00e1is ofendido foi Gald\u00f3s, quen lle escribiu unha carta para mostrar o seu malestar, sentiuse traizoado. Ela, \u00e1 sua vez, mandoulle unha nota ped\u00edndolle perd\u00f3n polo que cualifica \u201cun erro moment\u00e1neo dos sentidos, froito das circunstancias imprevistas\u201d. Segundo a estudosa Mari\u00f1a Mayoral \u201cInsolaci\u00f3n reproduce no seu esquema argumental as circunstancias mencionadas\u201d.<\/span><\/p>\n<p lang=\"gl-ES\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif; font-size: large;\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Emilia-y-Benito.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-12014\" alt=\"Emilia-y-Benito\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Emilia-y-Benito-300x210.jpg\" width=\"300\" height=\"210\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Emilia-y-Benito-300x210.jpg 300w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Emilia-y-Benito.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Pero m\u00e1is al\u00f3 de todo isto, o que expo\u00f1\u00eda a autora era o tratamento da sociedade a este tipo de acontecementos. Puxo en liza a psicolox\u00eda da muller, o tratamento das emoci\u00f3ns os desexos femininos. Por primeira vez na literatura espa\u00f1ola da \u00e9poca, unha muller achegaba o seu punto de vista, a visi\u00f3n de \u201c x\u00e9nero\u201d, non o que pensaban os homes do que deber\u00eda ser unha relaci\u00f3n amorosa, non o que nos ti\u00f1an acostumados os novelistas tradicionais e tradicionalistas, que falaban da muller, pero sen a muller, sen ter en conta os seus verdadeiros sentimentos e pulsi\u00f3ns, sen ter co\u00f1ecemento da natureza feminina, sen\u00f3n sempre dende un prisma exclusivamente masculino, coa superioridade moral que lle daba a cobertura cultural e social do momento. Iso foi o que verdadeiramente ofendeu os seus coet\u00e1neos, iso e a calidade intr\u00ednseca do seu material, que cada vez era mellor, e gozaba de m\u00e1is reco\u00f1ecemento. Fal\u00e1base xa da posible admisi\u00f3n da escritora na Real Academia. Daquela, axi\u00f1a se puxeron en garda os ata agora amigos como Pereda que a acusa de abandonarse \u00e1 preguiza e \u00e1 inmoralidade ao deixarse acompa\u00f1ar por un home en \u201cFigones e merendeiros\u201d e beber xerez e manzanilla, e se cadra emborracharse. Tam\u00e9n Clar\u00edn, v\u00edtima da envexa que lle produc\u00eda o \u00e9xito literaria da escritora, non dubidou en aproveitar a mecha da moral para escribir no <i>Folleto literario<\/i>: \u201cantip\u00e1tico poema de una jamona atrasada de caricias\u201d. Creo que esta cita resume moi ben o tratamento que se lle daba \u00e1 muller. <\/span><\/p>\n<p lang=\"gl-ES\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif; font-size: large;\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9788420634104.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-12015\" alt=\"9788420634104\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9788420634104-188x300.jpg\" width=\"188\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9788420634104-188x300.jpg 188w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/9788420634104.jpg 229w\" sizes=\"(max-width: 188px) 100vw, 188px\" \/><\/a>Ag\u00e1s todas estas loitas, Pardo Baz\u00e1n seguiu exercendo a sua posici\u00f3n decididamente feminista, a\u00ednda que nunca foi aceptada na Real Academia, pediu con vehemencia a admisi\u00f3n da gran escritora e activista Concepci\u00f3n Arenal, o mesmo rexeitamento que sufriu Gertrudis G\u00f3mez de Avellaneda. Por suposto a s\u00faa admisi\u00f3n foi rexeitada ata en tres ocasi\u00f3ns. Finalmente foi a primeira muller que obtivo a c\u00e1tedra de literaturas neolatinas na Universidade Central de Madrid. Avogou unha e outra vez para que a muller tivese as mesmas oportunidades de educaci\u00f3n co home, e que se rematase de unha vez por todas coa \u201cdoma\u201d como ela mesma dic\u00eda, a que se a somet\u00eda.<\/span><\/p>\n<p lang=\"gl-ES\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif; font-size: large;\">En fin, a pesar de outros puntos m\u00e1is grises da sua biograf\u00eda, est\u00e1 claro que a escritora coru\u00f1esa foi unha das principais loitadoras polos dereitos das mulleres. Por iso reivindico a sua memoria e sobre todo, as s\u00faas obras, que independentemente do enfoque, son un pracer , un experiencia literaria gozosa, atrevida, unha sacudida a moral, unha mirada moderna, que adiantou ideolox\u00edas que se plasmar\u00edan m\u00e1is tarde. Esa \u00e9 a cuesti\u00f3n, sempre hai algu\u00e9n detr\u00e1s do que nos creemos revolucionario, s\u00f3 hai que co\u00f1ecer a historia.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e9sar Alen.\u00a0Falamos dunha das pioneiras do feminismo como a famosa e medi\u00e1tica Simone de Beauvoir. Os traballos da escritora foron unha acicate, a punta de lanza da loita feminista. Ela como ningu\u00e9n comprendeu o papel que deber\u00eda xogar a muller, a sua natureza esencial, ou sobre todo a necesidade fundamental de adoptar unha posici\u00f3n pol\u00edtica. &hellip; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=12012\" class=\"more-link\">Seguir lendo <span class=\"screen-reader-text\">O activismo de Emilia Pardo Baz\u00e1n<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[82,7,9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12012"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12012"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12016,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12012\/revisions\/12016"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}