{"id":12745,"date":"2020-12-20T06:00:13","date_gmt":"2020-12-20T06:00:13","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=12745"},"modified":"2020-12-03T10:40:25","modified_gmt":"2020-12-03T10:40:25","slug":"nada-e-gratis-i","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=12745","title":{"rendered":"Nada \u00e9 gratis (I)"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_12747\" aria-describedby=\"caption-attachment-12747\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/4542.tmp_.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-12747\" alt=\"Foto: Jes\u00fas Su\u00e1rez Ares\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/4542.tmp_-300x225.jpg\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/4542.tmp_-300x225.jpg 300w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/4542.tmp_-1024x768.jpg 1024w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/4542.tmp_-900x675.jpg 900w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/4542.tmp_.jpg 1333w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-12747\" class=\"wp-caption-text\">Foto: Jes\u00fas Su\u00e1rez Ares<\/figcaption><\/figure>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><em><strong>Xulio Guti\u00e9rrez Roger.\u00a0<\/strong><\/em>A moda de amontoar pedras en lugares sobranceiros \u00e9 un fen\u00f3meno aparentemente inocuo feito por persoas an\u00f3nimas que pretenden facer unha intervenci\u00f3n art\u00edstica colectiva no medio natural.\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif; font-size: large;\">Pero&#8230; ten consecuencias. Un montonci\u00f1o de pedras non fai mal ning\u00fan pero a proliferaci\u00f3n destes \u201cmilladoiros hipster\u201d modifica gravemente<!--more--> os procesos erosivos e perturba significativamente a flora e a fauna local. Como en tantas outras ocasi\u00f3ns, unha acci\u00f3n humana aparentemente trivial altera o medio ambiente sen pretendelo.<\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Os humanos temos unha necesidade at\u00e1vica de transformar a paisaxe. Forma parte do proceso evolutivo que nos fixo como somos. Unha gran parte do noso \u00e9xito como especie consiste precisamente niso. As\u00ed puidemos chegar a colonizar ata os h\u00e1bitat m\u00e1is host\u00eds do planeta. A transformaci\u00f3n das sociedades de cazadores-colectores n\u00f3mades en sociedades de agricultores sedentarios cambiou radicalmente o modo de vida dos nosos devanceiros. Foi un enorme avance en termos demogr\u00e1ficos, tecnol\u00f3xicos e culturais. <\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Pero&#8230; tivemos que pagar un alto prezo en termos de sa\u00fade individual. Antes, os homes europeos med\u00edan de media 176 cm e as mulleres 163 cm. Ti\u00f1an unha esperanza de vida de 35 anos e non era infrecuente que moitas persoas chegasen a cumprir 70 anos. Despois de se instalaren en poboados estables, a estatura media baixou 13 cm e a mortalidade aumentou escandalosamente. A esperanza de vida caeu aos 17 anos e non volveu recuperarse ata o s\u00e9culo XIX co desenvolvemento da sanidade p\u00fablica. A dieta f\u00edxose tan mon\u00f3tona, abundante en cereais e escasa en froitas e verduras frescas que a carie \u2013unha infecci\u00f3n dental practicamente inexistente antes\u2013 aumentou considerablemente tras este cambio de h\u00e1bitos alimentarios. <\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Por outra parte, os grupos poboacionais pasaron de 100-300 individuos a miles. Como consecuencia disparouse a incidencia das enfermidades infecto-contaxiosas. As sociedades n\u00f3mades actuaban como \u201cgrupos burbulla\u201d a efectos epidemiol\u00f3xicos porque os gromos infecciosos ti\u00f1an poucas probabilidades de afectar outros grupos.<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Co desenvolvemento das rutas comerciais, os microbios comezaron a estenderse lonxe dos seus lugares de orixe. Son ben co\u00f1ecidas as tres epidemias de peste negra, a primeira en tempos de Xustiniano (s. IV), a segunda na idade media (entre 1340 e 1400) e a terceira a mediados do s\u00e9culo XIX, restrinxida a China, onde est\u00e1 a s\u00faa orixe, e ao sueste asi\u00e1tico.<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Hoxe, a globalizaci\u00f3n creou un contexto econ\u00f3mico, pol\u00edtico e social sen precedentes na historia. Al\u00e9n de certos problemas que non ve\u00f1en agora ao caso, os beneficios da globalizaci\u00f3n son inmensos. <\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Pero&#8230; nada \u00e9 gratis. O inmenso fluxo de pasaxeiros e mercador\u00edas que circula por todo o orbe posibilita que os pat\u00f3xenos e os seus vectores poidan desprazarse miles de quil\u00f3metros en poucas horas.<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Superada a gripe de 1918, parec\u00eda que as pandemias eran cousa do pasado. Os antibi\u00f3ticos e as vacinas semellaban instrumentos suficientes para despreocuparnos dos microbios. <\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Pero&#8230; o 5 de xu\u00f1o de 1981 chegou a sida. Unha epidemia perturbadora que nos obrigou a mirar doutro xeito as enfermidades emerxentes, porque despois vi\u00f1eron o \u00c9bola, o MERS, o SARS-1 e estes d\u00edas o SARS-Cov2. <\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000; font-size: large;\"><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\">Onde se orixinan estas enfermidades emerxentes e reemerxentes? Por que aparecen? Por que se estenden tan r\u00e1pido? \u00c9 posible que ve\u00f1an outras? Ser\u00e1n m\u00e1is mort\u00edferas? No pr\u00f3ximo artigo intentaremos contestar estas cuesti\u00f3ns.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xulio Guti\u00e9rrez Roger.\u00a0A moda de amontoar pedras en lugares sobranceiros \u00e9 un fen\u00f3meno aparentemente inocuo feito por persoas an\u00f3nimas que pretenden facer unha intervenci\u00f3n art\u00edstica colectiva no medio natural.\u00a0Pero&#8230; ten consecuencias. Un montonci\u00f1o de pedras non fai mal ning\u00fan pero a proliferaci\u00f3n destes \u201cmilladoiros hipster\u201d modifica gravemente<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[39,7,48],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12745"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12745"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12864,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12745\/revisions\/12864"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}