{"id":12954,"date":"2021-01-09T06:00:34","date_gmt":"2021-01-09T06:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=12954"},"modified":"2021-01-07T17:21:13","modified_gmt":"2021-01-07T17:21:13","slug":"diogenes-sindrome-e-lenda","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=12954","title":{"rendered":"Di\u00f3genes: s\u00edndrome e lenda"},"content":{"rendered":"

\"800px-Waterhouse-Diogenes\"<\/a>Gonzalo Trasbach.\u00a0<\/strong><\/em>Nas p\u00e1xinas do Eclesiest\u00e9s<\/i> podemos atopar sentenzas coma esta: <Todo camina hacia un mismo paradero>. Nun texto grego anterior, cronoloxicamente falando, podemos tropezar cun aforismo coma este: <No conviene burlarse del cubierto de harapos>. A\u00ednda que non o pareza, as d\u00faas frases te\u00f1en un “sombr\u00edo fondo com\u00fan”. Pero, sen d\u00fabida, a segunda delas l\u00e9vanos directamente cara a un personaxe m\u00edtico da Antiga Grecia: Di\u00f3genes de S\u00ednope. Que sabemos no noso tempo, na soberbia era da informaci\u00f3n e do co\u00f1ecemento, daquela figura hist\u00f3rica, lendaria?\u00a0N\u00f3s co\u00f1ec\u00e9molo porque \u00e9 o nome dunha s\u00edndrome, un trastorno patol\u00f3xico que consiste en acumular cousas, pertenzas inservibles e mesmo desperdicios, que descubriron tres psiquiatras norteamericanos no ano 1975. Esta apreciaci\u00f3n sup\u00f3n unha terxiversaci\u00f3n criminal do hist\u00f3rico personaxe, disc\u00edpulo de Ant\u00edstenes, fil\u00f3sofo-esmoleiro (o do Tonel, como di Felipe Mart\u00ednez Marzoa na s\u00faa Historia da Filosof\u00eda<\/i>, para distinguilo de Di\u00f3genes Laercio), que percorre as r\u00faas de Atenas e Corintio, e que \u00e9 totalmente oposto ao concepto que implica a mencionada “s\u00edndrome”, pois desprend\u00edase de todo e viv\u00eda con total desapego de calquera posesi\u00f3n ou ben material.<\/p>\n

Di\u00f3genes era un grande observador de todo o que ocorr\u00eda nas r\u00faas, un esmoleiro que recoll\u00eda as verdades desbotadas, rexeitadas ou desprezadas polos seus coet\u00e1neos. Practicaba a paix\u00f3n pola verdade n\u00faa e por unha vida aut\u00e9ntica. Cando os seus concidad\u00e1ns lle reprochaban que filosofaba sen saber nada, aquel contest\u00e1balles: <Aunque no pretenda m\u00e1s que la sabidur\u00eda, eso tambi\u00e9n es filosofar>. Para el a sabedor\u00eda s\u00f3 consist\u00eda en prepararse para afrontar calquera combate do azar (sexa pobreza, contratempos, humillaci\u00f3ns…) e conquistar un estado de fortaleza moral que ning\u00fan mal poida quebrantar.<\/p>\n

\"Diogenes_looking_for_a_man_-_attributed_to_JHW_Tischbein\"<\/a>Como para dulcificar a crueza da sentenza do principio do texto, o Eclesiest\u00e9s<\/i> tam\u00e9n nos di: <Peque\u00f1a es la abeja entre los que vuelan. Pero produce el mejor de los dulces>. \u00c1 sombra destas frases entre comi\u00f1as falamos de Di\u00f3genes de S\u00ednape, hippy<\/i> da Antiga Grecia, proto-bohemio, sabio ambulante da escola C\u00ednica (nada que ver co que nos nosos d\u00edas entendemos por cinismo), cabeza da chamada “Secta del Perro”, personaxe m\u00edtico de todas as \u00e9pocas, unha especie de pobre fil\u00f3sofo que cami\u00f1aba polas r\u00faas cun farol aceso a plena luz do d\u00eda e que cando lle preguntaban que fac\u00eda, respond\u00eda: <Estoy buscando un hombre>, pero s\u00f3 atopaba refugallos.<\/p>\n

Fillo de banqueiro. Sabio que non posu\u00eda nada nin nada desexaba, nin casa ti\u00f1a pois viv\u00eda nun tonel, dispu\u00f1a dunha t\u00fanica moi gastada, un zurr\u00f3n e un bast\u00f3n, e ata se desfixo da cunca que usaba para beber cando viu ao lonxe a un neno que empregaba a cavidade das mans para apagar a sede. Aspiraba a acadar unha independencia de esp\u00edrito que non se deixase domear por nada nin ningu\u00e9n. Isto \u00e9: liberarse de toda tiran\u00eda interna ou externa (pol\u00edtica, filos\u00f3fica ou material) para conquistar a independencia de pensamento, independencia dos poderosos e impasibilidade fronte aos acontecementos. Con outras palabras: p\u00f3r freo ao enguedellado labirinto que sempre se converte nun c\u00edrculo vicioso que non co\u00f1ece fin: o ilimitado oc\u00e9ano dos desexos. Como segundo a s\u00faa doutrina o home sabio e feliz \u00e9 aquel que non necesita nin fama nin ser ben visto, as\u00ed Di\u00f3genes vive afastado das comodidades e das convenci\u00f3ns.<\/p>\n

Conta a lenda que mesmo conmocionou a Alejandro Magno. Cando este o foi visitar ao arrabalde onde estaba tomando o sol, o poderoso emperador d\u00edxolle se lle quer\u00eda pedir algo. El respondeu: <S\u00ed. Ap\u00e1rtate un poco para no taparme el sol>. Nese encontro entre o m\u00e1is grande conquistador de Grecia e o cuberto de farrapos, aquel interrogouno para saber por que se chama a si mesmo <el can>. Di\u00f3genes contestou: <Porque halago a los que dan, ladro a los que no dan y a los malos les muerdo>. Quedou tan impresionado, que Alejandro lles comentou aos seus acompa\u00f1antes: <De no ser Alejandro, me hubiese gustado ser Di\u00f3genes>.<\/p>\n

\"sindrome-diogenes_0\"<\/a>Agora ben, tendo en conta que os inventores da famosa “s\u00edndrome” de Di\u00f3genes son norteamericanos, exp\u00f3nsenos unha cuesti\u00f3n: baixo ese trastorno psicol\u00f3xico de acumular cousas que ningu\u00e9n quere cabe tam\u00e9n situar outros aspectos relativos ao verbo “acumular” dentro da cultura norteamericana?<\/p>\n

Neste senso, pode resultar moi revelador a lectura do relato El nadador<\/i> do escritor John Cheever (Massachutts, 1912-Nueva York, 1982). O chamado Ch\u00e9jov dos barrios residenciais c\u00f3ntanos que os norteamericanos nunca poden librarse das s\u00faas orixes calvinistas e do cargamento de intolerancia que viaxaba no Mayflower<\/i>. Fuxindo dunha intolerancia, a do continente europeo, como nada aprenderon ao longo da traves\u00eda polo Oc\u00e9ano Atl\u00e1ntico, cando atracaron en terras norteamericanas implantaron outra intolerancia, unha que xa dura varios s\u00e9culos.<\/p>\n

Pois ben, durante este tempo “acumularon” arsenais de armas (mesmo bombas at\u00f3micas e de nitr\u00f3xeno), acumularon miles de comunidades indias (as aut\u00f3ctonas) masacradas, destru\u00edron familias enteiras, acumularon negros mortos sen parar, mais a eles nada diso lles parec\u00eda “pecado”, s\u00f3 llelo parec\u00eda “tocarlles as tetas \u00e1s mulleres en p\u00fablico”. S\u00f3 pensaban en “aforrar” e en “acumular cartos”…E non \u00e9 este xeito de acumular tam\u00e9n un trastorno patol\u00f3xico? Eles s\u00f3 prefiren os “dividendos” e os “libros de contas”, os outros, os de literatura son armas que carga o dia\u00f1o. E o \u00fanico que queda entre n\u00f3s daquela m\u00edtica e lendaria figura, talvez un pouco demasiada aceda para a nosa actual sensibilidade, \u00e9 a famosa s\u00edndrome, o invento dos tres norteamericanos? Canta pobreza hai no mundo rico!<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gonzalo Trasbach.\u00a0Nas p\u00e1xinas do Eclesiest\u00e9s podemos atopar sentenzas coma esta: <Todo camina hacia un mismo paradero>. Nun texto grego anterior, cronoloxicamente falando, podemos tropezar cun aforismo coma este: <No conviene burlarse del cubierto de harapos>. A\u00ednda que non o pareza, as d\u00faas frases te\u00f1en un “sombr\u00edo fondo com\u00fan”. Pero, sen d\u00fabida, a segunda delas l\u00e9vanos … Seguir lendo Di\u00f3genes: s\u00edndrome e lenda<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,18],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12954"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12954"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12958,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12954\/revisions\/12958"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}