{"id":13041,"date":"2021-02-04T06:00:27","date_gmt":"2021-02-04T06:00:27","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13041"},"modified":"2021-01-28T12:54:26","modified_gmt":"2021-01-28T12:54:26","slug":"aproximacions-a-manoel-antonio-iii","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13041","title":{"rendered":"Aproximaci\u00f3ns a Manoel Antonio (III)"},"content":{"rendered":"

\"Manuel<\/a>X. Ricardo Losada.\u00a0<\/strong><\/em>Rec\u00f3rdolle ao lector que esta serie de textos transcriben pequenas reflexi\u00f3ns que me provocou o libro de Xos\u00e9 Lu\u00eds Axeitos, <\/span>Aproximaci\u00f3ns a Manoel Antonio (<\/i>Editorial Ax\u00f3uxere, 2020). No primeiro solicitaba que Axeitos aclarase por que cr\u00eda que Manoel Antonio non protestara polas graves manipulaci\u00f3ns que o editor \u00c1nxel Casal fixo do seu manuscrito de <\/span>De catro a catro. <\/i>No segundo revel\u00e1balle que, ao meu entender, cae con frecuencia na falacia de petici\u00f3n de principio: incl\u00fae nas premisas das s\u00faas argumentaci\u00f3ns, as conclusi\u00f3ns \u00e1s que quere chegar. Neste terceiro vou tratar unha afirmaci\u00f3n de Axeitos na que di que o poeta rianxeiro ti\u00f1a unha actitude estil\u00edstica, psicol\u00f3xica, \u00e9tica e pol\u00edtica <\/span>de perfeccionamento, incompatible con certos sentimentos corrosivos atribu\u00eddos arbitrariamente a Manoel Antonio. <\/i>Xa comentei no anterior texto que Axeitos non me cita en ning\u00fan momento, pero eu estou convencido de que se refire \u00e1 mi\u00f1a biograf\u00eda do poeta rianxeiro. E tam\u00e9n dic\u00eda que, en \u00faltimo termo, se estivese equivocado, o importante non somos nin Axeitos nin eu (estes textos non son un combate pola Autoridade, que el ten m\u00e1is ca min), sen\u00f3n os argumentos.<\/span><\/p>\n

Imaxinemos, xa que logo, que esas duras palabras van dirixidas a min. <\/span><\/p>\n

Non pense o lector que, nese caso, o que m\u00e1is me molesta da frase \u00e9 que me acuse de atribu\u00edrlle sentimentos corrosivos a Manoel Antonio. Primeiro, porque hab\u00eda de ter, en contra do que pensa Axeitos, sentimentos corrosivos, como os temos todos. Segundo, porque \u00e9 evidente que unha persoa pode ser perfeccionista e apaixonado coa s\u00faa obra e ter sentimentos corrosivos. Terceiro, porque, en contra do que parece pensar Axeitos, de que unha persoa te\u00f1a boas ideas non se deduce necesariamente que te\u00f1a bos feitos nin, moito menos, bos sentimentos. <\/span><\/p>\n

Porque o que de verdade me molesta da frase de Axeitos \u00e9 que diga que eses sentimentos corrosivos foron atribu\u00eddos gratuitamente. <\/span><\/p>\n

Pero antes de entrar nese tema, terei que facer unha aclaraci\u00f3n sobre a mi\u00f1a biograf\u00eda.<\/span><\/p>\n

\"2019042500133351516\"<\/a>Eu creo que na vida de Manoel Antonio hai catro per\u00edodos. O primeiro vai desde que nace ata que aos once anos decide non estudar para ser crego como quer\u00eda a s\u00faa familia. \u00c9 un per\u00edodo caracterizado por unha infancia feliz e integrado na familia, cunha nai moi protectora e moi permisiva con el debido \u00e1 morte do pai e \u00e1s s\u00faas continuas ausencias polos seus destinos como mestra. O segundo vai desde ese momento ata a publicaci\u00f3n do manifesto vangardista M\u00e1is al\u00e1<\/i> aos vinte e dous anos. Por diversas e complexas raz\u00f3ns que agora non podo tratar, Manoel Antonio constr\u00fae a s\u00faa identidade psicol\u00f3xica de forma implosiva e reactiva, inmatura mesmo para esas idades (e sen que inmatura te\u00f1a que significar algo moralmente pexorativo), nunha constante reafirmaci\u00f3n do seu ego para adaptarse a un ambiente que contrad\u00ed o dos seus primeiros anos e que lle produce frecuentes e dolorosas disonancias cognitivas. O terceiro comeza co fracaso dese manifesto, previsible para todo o mundo, ag\u00e1s para a s\u00faa inocencia, e dura tres anos. Manoel Antonio dec\u00e1tase da s\u00faa inmadurez, de que s\u00f3 constru\u00edu un xigante con p\u00e9s de barro, tal e como lle din os seus cr\u00edticos, e nun fermos\u00edsimo e admirable e arriscado reto intelectual, decide darlle a ese xigante uns p\u00e9s de m\u00e1rmore. O cuarto vai desde que embarca no Constantino Candeira con 25 anos ata que morre. O Manoel Antonio xa psicoloxicamente maduro leva a maior sorpresa da s\u00faa vida. \u00c9 feliz nese barco rodeado de mari\u00f1eiros e dun capit\u00e1n que lle dan \u00e1 vida ese sentido de amizade e de camarader\u00eda que el sempre necesitou e que nunca atopou nos ambientes intelectuais e pol\u00edticos nos que se moveu desde que decidiu non ser crego. Como consecuencia, escribe esa obra excepcional que \u00e9 De catro a catro <\/i>e, gravemente enfermo, prep\u00e1rase para morrer cunha inmensa dignidade e coa conciencia tranquila. <\/i><\/span><\/p>\n

Conto isto porque \u00e9 moi importante para situar a mi\u00f1a resposta \u00e1 (suposta) acusaci\u00f3n de Axeitos. <\/span><\/p>\n

Todos eses sentimentos corrosivos dos que fala Axeitos est\u00e1n circunscritos fundamentalmente ao segundo per\u00edodo. E queda claro en todo momento que son froito da inmadurez e da necesidade de reafirmaci\u00f3n dun mozo que se ofrece ao mundo cunha m\u00e1scara que o acaba dominando. Mesmo chego a aclarar que en ning\u00fan momento se lle pode imputar a Manoel Antonio maldade de coraz\u00f3n. De feito, alg\u00fans lectores critic\u00e1ronme por tomar demasiado en serio os xestos e as cartas destes anos, pois s\u00f3 era un adolescente. Ao meu entender \u00e9 unha cr\u00edtica sen sentido. Ademais de que naquela \u00e9poca un mozo de 18 anos non era un adolescente como o \u00e9 un de agora, eu tomo esas cartas e eses xestos como cartas e xestos dun adolescente. O que digo \u00e9 que o Manoel Antonio dese per\u00edodo era psicoloxicamente as\u00ed. Porque, para m\u00e1is, Dieste, por exemplo, que era da s\u00faa idade, e que naceu na mesma r\u00faa ca el, era un adolescente completamente diferente. Non \u00e9 importante para un bi\u00f3grafo sinalar esa diferenza e intentar explicar a que se debe? \u00c9 posible explicar o per\u00edodo de madurez dunha persoa sen relacionalo coa s\u00faa infancia e adolescencia? M\u00e1is a\u00ednda no caso de Manoel Antonio. Viviu 29 anos e foi neno ou adolescente vinte e dous. <\/span><\/p>\n

\"manuel-antonio-perez-sanchez\"<\/a>Pero o m\u00e1is curioso de todo \u00e9 a que lles chama Axeitos sentimentos corrosivos. Parto da base de que usa o termo en sentido pexorativo, e que cre que atribu\u00edrlle a Manoel Antonio eses sentimentos corrompe a s\u00faa reputaci\u00f3n, e fire a s\u00faa memoria, cando todo bi\u00f3grafo (non haxi\u00f3grafo) sabe que esas sombras, que todos temos, son imprescindibles para describir unha personalidade. Os vicios e as virtudes son d\u00faas caras da mesma moeda en todos os seres humanos. Manoel Antonio admiraba con paix\u00f3n a Baudelaire. Por que? Por iso que Axeitos chamar\u00eda sentimentos corrosivos. <\/span><\/p>\n

Perdoarame o lector se esquezo alg\u00fan, pero hai tres anos que publiquei o meu libro e non volv\u00edn lelo. Os supostos sentimentos corrosivos que eu lle atrib\u00fao a Manoel Antonio nese per\u00edodo son os seguintes: sentimental, inseguro, dubitativo, acomplexado, celoso, garatuxeiro, contraditorio, apoucado, desconfiado, contrariado, pusil\u00e1nime, arrogante, soberbio, egoc\u00e9ntrico, resentido, irracionalista<\/i>. Ning\u00fan deses cualificativos corrompe nin fire a figura de Manoel Antonio se consideramos que era un ser humano, non un deus, e que na adolescencia non \u00e9 nada raro que desenvolvamos esas caracter\u00edsticas, e as contrarias. Cando souben que Ram\u00f3n Baltar dixera: \u201cRafael Dieste era o que ti\u00f1a talento, Manuel Antonio era un antip\u00e1tico\u201d, non me sorprendeu, como non me sorprendera cando mo dixeran os seus familiares m\u00e1is pr\u00f3ximos. Ben sab\u00eda que se refer\u00edan a este per\u00edodo. Pero direi m\u00e1is. Non creo que se poida entender De catro a catro <\/i>sen captar este proceso de madurez que estou sinalando. No Constantino Candeira, estou seguro, Manoel Antonio non ti\u00f1a eses trazos psicol\u00f3xicos, e por iso escribiu un libro capaz de dignificar a s\u00faa vida e a literatura galega. <\/span><\/p>\n

S\u00f3 nos queda por dilucidar iso de atribu\u00eddos gratuitamente<\/i>. \u00c9 o \u00fanico que me fai dubidar de que Axeitos se estea a referir a min. Porque, as\u00ed como te\u00f1o claro que podo estar equivocado nalgunhas ou en moitas das mi\u00f1as teses, tam\u00e9n te\u00f1o claro que ningu\u00e9n que lea o meu libro sen prexu\u00edzos poder\u00e1 acusarme de chegar a conclusi\u00f3ns pouco argumentadas. Neste caso, todos eses sentimentos corrosivos<\/i> est\u00e1n fundamentados no epistolario, un epistolario, por certo, que Axeitos reco\u00f1ece imprescindible para escribir unha biograf\u00eda, pero que (o lector xa poder\u00e1 adivi\u00f1ar por que) apenas usa. Vexamos alg\u00fan exemplo. De onde saco que era arrogante e soberbio e irracionalista<\/i> nese per\u00edodo? Das s\u00faas propias declaraci\u00f3ns (mesmo se gababa diso), das da s\u00faa familia e da dos seus amigos. E resentido? Dillo varias veces Roxelio, a persoa que mellor o co\u00f1ec\u00eda, e tam\u00e9n o di, entre outros datos que aparecen no libro, esa carta, da que falei en Aproximaci\u00f3ns a Manoel Antonio<\/i> II, que lle manda a Dieste cando este est\u00e1 na guerra de \u00c1frica. En todo caso, sempre estarei aberto a valorar calquera outra hip\u00f3tese, dese ou de calquera outro aspecto do libro, que un admirador de Manoel Antonio me suxira. <\/span><\/p>\n

No extraordinario relato O retrato, <\/i>Castelao critica aqueles que queren retratar os fillos a piques de morrer coa cara dun anxo e non coa s\u00faa cara real. Conf\u00f3rtame saber, xa que logo, que Castelao, estivese ou non de acordo comigo, non criticar\u00eda que eu lle atrib\u00faa a Manoel Antonio, ou a el, se fose o caso, sentimentos (supostamente) corrosivos. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

X. Ricardo Losada.\u00a0Rec\u00f3rdolle ao lector que esta serie de textos transcriben pequenas reflexi\u00f3ns que me provocou o libro de Xos\u00e9 Lu\u00eds Axeitos, Aproximaci\u00f3ns a Manoel Antonio (Editorial Ax\u00f3uxere, 2020). No primeiro solicitaba que Axeitos aclarase por que cr\u00eda que Manoel Antonio non protestara polas graves manipulaci\u00f3ns que o editor \u00c1nxel Casal fixo do seu manuscrito … Seguir lendo Aproximaci\u00f3ns a Manoel Antonio (III)<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,10,26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13041"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13041"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13045,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13041\/revisions\/13045"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}