{"id":13369,"date":"2021-10-08T06:00:29","date_gmt":"2021-10-08T06:00:29","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13369"},"modified":"2021-10-07T07:20:44","modified_gmt":"2021-10-07T07:20:44","slug":"a-situacion-escolar-en-porto-do-son-na-metade-do-seculo-xix","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13369","title":{"rendered":"A situaci\u00f3n escolar en Porto do Son na metade do s\u00e9culo XIX"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_13370\" aria-describedby=\"caption-attachment-13370\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/antiguaescuelasonweb.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13370\" alt=\"Alumnos e profesor, \u00e1s portas dunha antiga escola de Porto do Son\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/antiguaescuelasonweb-300x168.jpg\" width=\"300\" height=\"168\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/antiguaescuelasonweb-300x168.jpg 300w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/antiguaescuelasonweb-1024x576.jpg 1024w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/antiguaescuelasonweb-900x506.jpg 900w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/antiguaescuelasonweb.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13370\" class=\"wp-caption-text\">Alumnos e profesor, \u00e1s portas dunha antiga escola de Porto do Son<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Manuel Mari\u00f1o del R\u00edo.\u00a0<\/strong><\/em>Desde finais do s\u00e9culo XIII e, sobre todo, a partir da metade do s\u00e9culo XIX (Lei Moyano de !857) foise experimentando un avance na expansi\u00f3n do sistema educativo. Antes de 1852 hab\u00eda en Porto do Son unha \u00fanica escola completa. Aquel ano a Comisi\u00f3n Superior de Instruci\u00f3n Primaria da provincia, seguindo o criterio para a creaci\u00f3n de centros, e a revisi\u00f3n do padr\u00f3n de habitantes de cada concello<!--more-->, dispuxo que o distrito de Porto do Son tivese catro escolas. Ademais da que xa hab\u00eda na vila e que contaba tam\u00e9n co alumnado de Noal e Nebra, cunha dotaci\u00f3n de dous mil reais, instalar\u00edanse outras tres escolas incompletas (con profesores peor formados e peor pagados) nas parroquias de Goi\u00e1ns con discentes de Mi\u00f1ortos, outra en Queiruga con alumnado de Baro\u00f1a e Caama\u00f1o e unha cuarta en Xu\u00f1o co de Muro e Ribasieira. Estas tres \u00faltimas cunha dotaci\u00f3n econ\u00f3mica de 400 reais. Daquela participaban economicamente as familias consideradas m\u00e1is adi\u00f1eiradas. Abon\u00e1baselles aos mestres o aluguer da s\u00faa vivenda, sempre que non ocupasen un edificio do com\u00fan.<\/p>\n<div id=\"5TEXTO_DETALLEad-robapaginas-id\" itemscope=\"\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/WPAdBlock\" style=\"text-align: justify;\" data-ads=\"true\" data-url=\"\/4900\/vocento.lavozdegalicia\/galicia\/barbanza\" data-mapping=\"ROBADESKTOP\" data-sizes=\"[[300,600],[300,300],[300,250]]\" data-param=\"pos\" data-format=\"double\" data-targeting=\"robapaginas\">O concello sonense proced\u00eda inmediatamente a nomear os mestres (curiosamente todos homes) que hab\u00edan de encargarse daquelas escolas. Os seleccionados deb\u00edan presentarse coas s\u00faas oportunas credenciais na Coru\u00f1a para realizar o exame pertinente de doutrina cristi\u00e1, lectura e realizaci\u00f3n de contas por n\u00fameros enteiros.<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">O 19 de xu\u00f1o a corporaci\u00f3n municipal comunicou que o aspirante para a escola de Xu\u00f1o ser\u00eda Tom\u00e1s Santos ,e o de Queiruga Jos\u00e9 Benito Santos. Acordaron dar publicidade para a praza de aspirante para a escola de Goi\u00e1ns, pois non se presentara a\u00ednda ning\u00fan candidato. O 16 de xullo o cadro completouse con Jos\u00e9 Lado para ocupar a praza na escola de Goi\u00e1ns.<\/p>\n<div id=\"ad_Roba2Desktop\" itemscope=\"\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/WPAdBlock\" style=\"text-align: justify;\" data-url=\"\/2260323\/LVDG.Desktop\/barbanza\/porto-do-son\" data-mapping=\"VOZ_ROBA_DESKTOP\" data-sizes=\"[[200,200],[250,250],[300,250],[300,300],[300,600],[160,600],[1,1]]\" data-param=\"pos\" data-format=\"double\" data-targeting=\"Roba2\">Daquela a escola situada na vila do Son fora abandonada polo seu mestre, quedando a cargo doutro interino. A corporaci\u00f3n municipal, en vista do abandono das funci\u00f3ns na escola, propuxo o nomeamento de Joaqu\u00edn Alvite, docente que gozaba de excelente reputaci\u00f3n.<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">O 16 de decembro de 1854 a corporaci\u00f3n acordou remitir \u00e1 superioridade unha listaxe de escolas p\u00fablicas existentes e as que pod\u00edan instalarse. Indicaron tam\u00e9n o n\u00famero de alumnos, parroquias das que proced\u00edan, nome dos mestres e dotaci\u00f3n dos mesmos. Resulta paradoxal que ao respecto indicasen que as escolas que hab\u00eda ent\u00f3n eran suficientes e que mesmo pod\u00edan suprimirse as de Queiruga e Xu\u00f1o \u00abpor los insignificantes servicios que prestan a la educaci\u00f3n p\u00fablica y el beneficio que reportan al presupuesto las econom\u00edas de dotaciones y gastos\u00bb. Non debe estra\u00f1arnos, polo tanto, que na d\u00e9cada dos sesenta aparecesen s\u00f3 d\u00faas escolas neste distrito, unha completa e outra incompleta.<\/p>\n<div id=\"TEXTO_DETALLE_ad_Roba3Desktop\" itemscope=\"\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/WPAdBlock\" style=\"text-align: justify;\" data-url=\"\/2260323\/LVDG.Desktop\/barbanza\/porto-do-son\" data-mapping=\"VOZ_ROBA300_DESKTOP\" data-sizes=\"[[300,250],[300,300],[1,1]]\" data-param=\"pos\" data-format=\"normal\" data-targeting=\"Roba3\">A\u00ednda que naqueles anos o absentismo escolar foi moi importante polo traballo no campo -no caso dos mozos- e os labores dom\u00e9sticos -no caso das mozas-, \u00e9 dif\u00edcil de entender que se suprimisen escolas. M\u00e1is a\u00ednda se temos en conta que no informe enviado polo concello se indicaba que, dun total de 6.280 habitantes no distrito, hab\u00eda 1.259 mozos menores de 18 anos, dun total de 2.984 var\u00f3ns. As mulleres eran de 3.296, sen especificar o n\u00famero por franxas de idades.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Manuel Mari\u00f1o del R\u00edo.\u00a0Desde finais do s\u00e9culo XIII e, sobre todo, a partir da metade do s\u00e9culo XIX (Lei Moyano de !857) foise experimentando un avance na expansi\u00f3n do sistema educativo. Antes de 1852 hab\u00eda en Porto do Son unha \u00fanica escola completa. Aquel ano a Comisi\u00f3n Superior de Instruci\u00f3n Primaria da provincia, seguindo o &hellip; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13369\" class=\"more-link\">Seguir lendo <span class=\"screen-reader-text\">A situaci\u00f3n escolar en Porto do Son na metade do s\u00e9culo XIX<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,64],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13369"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13369"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13371,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13369\/revisions\/13371"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}