{"id":13517,"date":"2021-05-15T06:00:51","date_gmt":"2021-05-15T06:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13517"},"modified":"2021-05-14T11:34:03","modified_gmt":"2021-05-14T11:34:03","slug":"galicia-e-os-galegos-na-poesia-castela-cxlvi-un-modernista-jose-del-rio-sainz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13517","title":{"rendered":"Galicia e os galegos na poes\u00eda castel\u00e1 CXLVI. Un modernista: Jos\u00e9 del R\u00edo Sainz"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><i><b><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/pick01.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-13518\" alt=\"pick01\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/pick01-223x300.jpg\" width=\"223\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/pick01-223x300.jpg 223w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/pick01.jpg 261w\" sizes=\"(max-width: 223px) 100vw, 223px\" \/><\/a>Rom\u00e1n Ar\u00e9n. <\/b><\/i>Jos\u00e9 del R\u00edo Sainz (Santander, 1884-Madrid 1964) destacou como xornalista co pseud\u00f3nimo \u201cPick\u201d (unha homenaxe modesta a Dickens: Pick-Wick) e tam\u00e9n como poeta, definido unhas veces como modernista e outras como posmodernista polo seu prosa\u00edsmo, que combinaba co dominio da m\u00e9trica, a melancol\u00eda e o humor. Gerardo Diego, que o admiraba e o inclu\u00edu na segunda edici\u00f3n da s\u00faa famosa antolox\u00eda, atopaba nel pegadas parnasianas simbolistas (Trist\u00e1n Corbi\u00e8re) e realistas. Como xornalista escribiu e dirixiu xornais c\u00e1ntabros como &lt;La Atalaya&gt; e &lt;La voz de Cantabria&gt;, pero despois da guerra este conservador-liberal ficou en terra de ningu\u00e9n<!--more--> e non logrou colaboraci\u00f3ns fixas na prensa ata os setenta e catro anos. En 2014 Santiago Rego dedicoulle unha monograf\u00eda, <i>Pic, un periodista comprometido. <\/i> Xa en 1933 publicou unha antolox\u00eda dos seus artigos en dous volumes, co t\u00edtulo da s\u00faa secci\u00f3n xornal\u00edstica, <i>Aire de la calle, <\/i>pero \u00e9 como poeta o campo de maior, e relativa estima cr\u00edtica, \u00e9xito do autor. Figura a\u00ednda en antolox\u00edas importantes como <i>Antolog\u00eda de la poes\u00eda modernista espa\u00f1ola<\/i> (Madrid, Castalia, 2008) de Almudena del Olmo e Francisco D\u00edaz de Castro e na <i>Antolog\u00eda de la poes\u00eda espa\u00f1ola<\/i> (1890-1939) (Madrid, Alianza, 2\u00aa ed., 2018) de Arturo Ramoneda.<\/p>\n<p align=\"justify\">Mari\u00f1o de formaci\u00f3n, en 1912 editou <i>Versos del mar y de los viajes <\/i>en Santander, e, impresionado pola I Guerra Mundial, sacou do prelo en Valladolid e en 1922, <i>La belleza y el dolor de la guerra. Versos de un neutral. <\/i>En 1923 sair\u00e1 quizais o seu mellor libro, <i>Hampa (Estampas de la mala vida) <\/i>e en 1924 <i>Versos del mar y otros poemas, <\/i> co que ga\u00f1ou o Premio Fastenrath da Real Academia Espa\u00f1ola. En 1925 editouno de novo con supresi\u00f3ns e engadidos. En 1926 edita o poema dram\u00e1tico <i>La amazona de Estella, <\/i> que incl\u00fae tam\u00e9n alg\u00fans poemas. Logo, a guerra civil, a sa\u00edda de Espa\u00f1a en novembro de 1936, o regreso en 1937 e a posguerra en Madrid. Xa non voltar\u00eda m\u00e1is a Santander e pouco, moi pouco, \u00e1 poes\u00eda. En 1953 Gerardo Diego preparou unha <i>Antolog\u00eda <\/i>de R\u00edo Sainz, e logo o silencio e a morte. En 1983 empeza unha pequena resurrecci\u00f3n: <i>Siete sonetos <\/i>e <i>5 poemas de amigo; <\/i> en 1904 unha reedici\u00f3n facs\u00edmile de <i>Hampa, <\/i>en 1999 reeditouse <i>Versos del mar y otros poemas <\/i>e en 2000 Luis Alberto de Cuenca e o seu fillo Jos\u00e9 del R\u00edo, compilaron a s\u00faa <i>Poes\u00eda <\/i>(Granada, La Veleta).<\/p>\n<p align=\"justify\">Agora, neste 2021, Juan Antonio Gonz\u00e1lez Fuentes edita unha escolma: <i>Versos de guerra, mar y hampa <\/i>(Sevilla, Renacimiento), a que manexo. R\u00edo Sainz adicou tres poemas a temas galegos: \u201cFerrol\u201d, en <i>Versos del mar y de los viajes <\/i>(1912), \u201cFerrol\u201d, en <i>Hampa <\/i>(1923), diferente ao anterior e que \u00e9 o que vou reproducir, e \u201cLa vejez de Bradom\u00edn\u201d en <i>Versos del mar y otros poemas <\/i>(1924). O poema, coma outros de <i>Hammpa, <\/i>describe unha manceb\u00eda:<\/p>\n<p align=\"justify\">Calle soleada del viejo Ferrol,\/calle de San Pedro, con tus acusados\/matices de alegre camino espa\u00f1ol;\/calzada alfombrada de musgo y de sol,\/de cantos rodados.\/Calle de San Pedro, con tus casas bajas,\/como las humildes casas campesinas,\/donde las rameras, junto a las tinajas\/de vino gallego, con sucias barajas\/juegan con un grupo de guardamarinas.\/Calle de San Pedro, albergue del hampa,\/de la calle cl\u00e1sica de las meretrices,\/eres algo alegre y algo solariego,\/Todas tus rameras son gentes felices\/y sanas que huelen a campo gallego.\/Huele a fruta fresca, a esti\u00e9rcol y a establos\/y los marineros, j\u00f3venes diablos,\/hacen diabluras sin dar en lo abyecto,\/y sus infantiles bellos uniformes\/les dan el aspecto\/de ni\u00f1os enormes.\/El rural ambiente tiene el vaho rom\u00e1ntico\/de los uniformes de la azul milicia\/y sopla el magn\u00edfico viento trasatl\u00e1ntico\/sobre este buc\u00f3lico burgo de Galicia.\/La Pi\u00f1ona es como la madre abadesa\/de la cofrad\u00eda; es vieja y obesa,\/se emborracha de agrio vino de Ribeiro\/y con un amante parte lecho y plato,\/un pobre y grotesco marino mulato\/que lleg\u00f3 en un barco de R\u00edo de Janeiro.\/El mulato sufre la continua chanza,\/que le sigue en medio de la francachela,\/de los opoerarios de la Maestranza\/y los aprendices del nav\u00edo escuela.\/La calle es el marco gracioso que encuadra\/a toda la gente del rancho de proa.\/\u00a1Hay que ver la calle cuando entra la escuadra\/o cuando hay vapores de Oporto o Lisboa&#8230;!\/Los guardiamarinas y los oficiales\/van a otros tugurios con los se\u00f1oritos;\/sin embargo a veces van a estos hostales\/cuando quieren juerga y estr\u00e9pito y gritos.\/Y el bravo contraste se da en tal momento,\/viendo confundidos en aquel mugriento\/fondo de pobreza, pintoresca y rancia,\/las rameras toscas de humilde indumento\/y los uniformes de fina elegancia.\/La Pi\u00f1ona entonces sue\u00f1a en el beato,\/manda que descorche co\u00f1ac el mulato\/y dice, embriagada de placer senil\/como si al pasado tendiese sus redes:\/-Conmigo una noche durmi\u00f3 Villamil\/cuando era muchacho de la edad de ustedes&#8230;<\/p>\n<p align=\"justify\"><i>Hampa <\/i>foi un libro m\u00edtico pola dificultade de atopalo, xa que o autor non o reeditou en vida e non inclu\u00edu os seus poemas nas antolox\u00edas e s\u00f3 se editou vinte anos despois de morto o autor, en 1984.<\/p>\n<p align=\"justify\">A s\u00faa obra, ademais de Gerardo Diego, mereceu a atenci\u00f3n de P\u00e9rez Guti\u00e9rrez, que reeditou <i>Aire de la calle<\/i> en 2003, Luis Alberto de Cuenca, que adoitou po\u00f1elo en paralelo con outros poetas como Tom\u00e1s Morales (1884-1921).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rom\u00e1n Ar\u00e9n. Jos\u00e9 del R\u00edo Sainz (Santander, 1884-Madrid 1964) destacou como xornalista co pseud\u00f3nimo \u201cPick\u201d (unha homenaxe modesta a Dickens: Pick-Wick) e tam\u00e9n como poeta, definido unhas veces como modernista e outras como posmodernista polo seu prosa\u00edsmo, que combinaba co dominio da m\u00e9trica, a melancol\u00eda e o humor. Gerardo Diego, que o admiraba e o &hellip; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13517\" class=\"more-link\">Seguir lendo <span class=\"screen-reader-text\">Galicia e os galegos na poes\u00eda castel\u00e1 CXLVI. Un modernista: Jos\u00e9 del R\u00edo Sainz<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,10,28],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13517"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13517"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13519,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13517\/revisions\/13519"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}