{"id":13542,"date":"2021-06-06T06:00:26","date_gmt":"2021-06-06T06:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13542"},"modified":"2021-06-02T07:48:05","modified_gmt":"2021-06-02T07:48:05","slug":"galicia-e-os-galegos-na-poesia-castela-cxlviii-rodrigo-de-reinosa-e-os-topicos-galegos","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13542","title":{"rendered":"Galicia e os galegos na poes\u00eda castel\u00e1 CXLVIII. Rodrigo de Reinosa e os t\u00f3picos galegos"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><b><em><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/descarga.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-full wp-image-13543\" alt=\"descarga\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/descarga.jpg\" width=\"186\" height=\"271\" \/><\/a>Rom\u00e1n Ar\u00e9n<\/em>. <\/b>Que sabio foi o desaparecido fil\u00f3logo Jos\u00e9 Luis Pensado, o mellor co\u00f1ecedor de Sarmiento e un estudoso do noso l\u00e9xico, dos prexu\u00edzos sobre n\u00f3s na literatura castel\u00e1 e portuguesa, as\u00ed como nos viaxeiro estranxeiros. Para maior m\u00e9rito estes saberes divulgounos na prensa e logo compilounos en volumes como <i>El gallego, Galicia y los gallegos a trav\u00e9s de los tiempos <\/i>(1985), un verdadeiro pozo de sabedor\u00eda e amenidade.<\/p>\n<p align=\"justify\">Dise a mi\u00fado que os t\u00f3picos sobre os galegos son cousa sobre todo do s\u00e9culo XVIII pero que comezan no XVI e contin\u00faan at\u00e9 hoxe.<!--more--> En Pensado aprendemos como alg\u00fans xorden xa na fin da Idade Media; no artigo \u201cGaliziar el brone\u201d, expresi\u00f3n empregada en Rodrigo de Reinosa e que logo v\u00e9n tam\u00e9n nas an\u00f3nimas \u201cCoplas de la Heria\u201d. Os dous exemplos est\u00e1n a cabalo dos s\u00e9culos XV e XVI. Parte da edici\u00f3n que Alonso Hern\u00e1ndez fixo do <i>L\u00e9xico del marginalismo del siglo de oro<\/i> e da edici\u00f3n de <i>Poes\u00eda germanescas<\/i>\u00a0que fixo John Hill en Indiana en 1945. Este \u00e9 o exemplo de Rodrigo de Reinosa:<\/p>\n<p align=\"justify\">Muflamos de goder\u00eda\/el blancante y el cot\u00f3n\/y del pica\u00f1o el rop\u00f3n\/que me Galizia este d\u00eda.<\/p>\n<p align=\"justify\">Explica Pensado que unha puta, Catalina, est\u00e1 contando as s\u00faas aventuras e lle di: comemos de balde (muflamos de goder\u00eda) a camisa e o xub\u00f3n (el blancante y el cot\u00f3n) e o rop\u00f3n de pica\u00f1o ou p\u00edcaro que me cabalgou ese d\u00eda. \u00c9 dicir, o que a follou, foi logo despoxado das roupas na manceb\u00eda, e que vendidas logo, permitiron comer de balde. De onde v\u00e9n ese verbo \u201cGaliziar\u201d? Parece que ese significado obsceno vi\u00f1a xa dende o s\u00e9culo XV e que se baseaba na crenza de que todas as emigrantes galegas eran prostitutas e \u00edan a Castela exercer o oficio. De a\u00ed naceu a lenda da Cruz de Ferro, no porto do Rabanal, onde as galegas xuraban non regresar \u00e1 s\u00faa terra do xeito que sa\u00edran: \u00e9 dicir, \u00edan virxes e volv\u00edan putas. A tanto levaba a miseria. Este uso de \u201cGaliciar\u201d foi moda pasaxeira, e s\u00f3 se conserva esoutro exemplo das \u201cCoplas de la Heria\u201d:<\/p>\n<p align=\"justify\">Atenta la marca oy\u00f3\/lo que el rufo la a garlado\/y como su intento vi\u00f3\/con semblante socarrado\/desta suerte le cant\u00f3:\/&lt;Galiziar quiere el brone\/y dize la chulama\/Si la \u00e7ica no clama\/no ser\u00e1 esta chone.<\/p>\n<p align=\"justify\">Chulana \u00e9 puta, e di que se quere follar debe abrir a bulza (Eica), se non esa noite non ser\u00e1.<\/p>\n<p align=\"justify\">Concl\u00fae pesado: \u201cParece que las gallegas fueron carne de lupanar en el siglo XVI, a tanto llegaba su desdicha y miseria; de esto se hace eco la literatura castellana del Siglo de Oro. Por tanto no ser\u00eda raro que el fornicar se redujese en multitud de casos a acostarse con una prostituta gallega o de Galicia, as\u00ed, por este camino, se originar\u00eda un verbo galiziar que primero significase cohabitar con una mujer de Galicia, y luego ampliase su significado a fornican sin distinci\u00f3n de nacionalidades\u201d.<\/p>\n<p align=\"justify\">Rodrigo de Reinosa debeu nacer antes de 1460 e faleceu despois de 1515. Cabrales de Arteaga, en 1980 publicou <i>La poes\u00eda de Rodrigo <\/i>en Santander.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rom\u00e1n Ar\u00e9n. Que sabio foi o desaparecido fil\u00f3logo Jos\u00e9 Luis Pensado, o mellor co\u00f1ecedor de Sarmiento e un estudoso do noso l\u00e9xico, dos prexu\u00edzos sobre n\u00f3s na literatura castel\u00e1 e portuguesa, as\u00ed como nos viaxeiro estranxeiros. Para maior m\u00e9rito estes saberes divulgounos na prensa e logo compilounos en volumes como El gallego, Galicia y los &hellip; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=13542\" class=\"more-link\">Seguir lendo <span class=\"screen-reader-text\">Galicia e os galegos na poes\u00eda castel\u00e1 CXLVIII. Rodrigo de Reinosa e os t\u00f3picos galegos<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,9,10,28],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13542"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13542"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13556,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13542\/revisions\/13556"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}