{"id":14418,"date":"2022-03-16T06:00:54","date_gmt":"2022-03-16T06:00:54","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=14418"},"modified":"2022-03-11T12:51:15","modified_gmt":"2022-03-11T12:51:15","slug":"poesia-composta-por-um-computador","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=14418","title":{"rendered":"Poesia composta por um computador"},"content":{"rendered":"<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-capa.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-14419\" alt=\"Poemas V2 capa\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-capa-207x300.jpg\" width=\"207\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-capa-207x300.jpg 207w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-capa.jpg 580w\" sizes=\"(max-width: 207px) 100vw, 207px\" \/><\/a><em><strong>Alberte Pag\u00e1n.\u00a0<\/strong><\/em>A minha adolesc\u00eancia estivo marcada pola leitura dos livros de Star Books. A editorial barcelonesa Producciones Editoriales, fundada em 1970, publicava bandas desenhadas, fic\u00e7om futurista e novelas de vaqueiros, mas com o nacimento da sua cole\u00e7om Star Books em 1975 derivou definitivamente cara \u00e0 contracultura. Star Books sacou \u00e0 luz 36 livros entre 1975 e 1982. <i>En la carretera<\/i> (Jack Kerouac) foi a publica\u00e7om inaugural, e grande parte dos seus esfor\u00e7os centr\u00e1rom-se na tradu\u00e7om e publica\u00e7om, em muitos casos por primeira vez, da literatura <i>Beat<\/i> e adjacentes (Allen Ginsberg, Gregory Corso, William Burroughs, Neal Cassady) assi como de outros escritores contraculturais, psicod\u00e9licos e rebeldes como Timothy Leary<!--more-->(<i>Confesiones de un adicto a la esperanza<\/i>),<i> <\/i>Woody Guthrie (<i>Con destino a la gloria<\/i>), Bob Dylan (<i>Tar\u00e1ntula<\/i>) ou Jim Morrison (<i>Se\u00f1ores y nuevas criaturas<\/i>). Por\u00e9m na heterog\u00eanea e transversal Star Books tinha cabida tudo o que soasse a libertador, transgressor e heterodoxo, fossem as aventuras de Jack London ou os tratados de Voltaire, as confissons de Thomas de Quincey ou os ensaios de Henry David Thoreau, as utopias de Samuel Butler ou as farsas de Alfred Jarry. E tudo o publicado em Star Books era de obrigada leitura.<\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" style=\"text-align: justify;\">As coloridas e criativas capas nom ocultavam as gralhas: as tradu\u00e7ons de Star Books eram apuradas e clandestinas (em muitas ocasions nem se molestavam em dirimir direitos autorais), as encaderna\u00e7ons febles, o rigor melhor\u00e1vel: Ginsberg aparece em portada como \u201cAllan\u201d e Neal Cassady como \u201cCassidy\u201d. Mas a quem lhe importavam essas minud\u00eancias quando che estavam abrindo portas a mundos cuja exist\u00eancia nem suspeitavas.<\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" style=\"text-align: justify;\">Na Galiza, salvando dist\u00e1ncias pol\u00edticas, temporais e geogr\u00e1ficas, a editorial Positivas herdou em certa maneira o papel alternativo de Star Books. J\u00e1 nom eram os anos de Transi\u00e7om, as luitas nas ruas mudaram e o esp\u00edrito libert\u00e1rio <i>hippie<\/i> ficava um tanto distante, mas parte do cat\u00e1logo de Positivas bem se poderia ver como umha continua\u00e7om de Star Books: contos tradicionais ciganos, a carta do grande chefe Seattle, o direito \u00e0 pregui\u00e7a de Lafargue, a autobiografia de Ger\u00f4nimo, os Papalagui, Pasolini e mesmo Thoreau, autor que Positivas comparte com Star Books.<\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" style=\"text-align: justify;\">Mas Star Books tam\u00e9m tinha oco para a produ\u00e7om liter\u00e1ria espanhola. Um bom exemplo \u00e9 a publica\u00e7om n\u00famero 10 de 1976: <i>Poemas V2<\/i>, de \u00c1ngel Carmona, um pioneiro exerc\u00edcio po\u00e9tico de vanguarda que oferece o que o seu subt\u00edtulo indica: <i>Poes\u00eda compuesta por una computadora<\/i>. Que a primeira programadora da hist\u00f3ria, Ada Lovelace, fosse filha dum poeta (Lord Byron) nom \u00e9 tam relevante na rela\u00e7om entre inform\u00e1tica e l\u00edrica como o feito de que a estrutura r\u00edtmica e repetitiva da poesia (de certa poesia) bem se presta para a programa\u00e7om computacional.<\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-p-102.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-14420\" alt=\"Poemas V2 p 102\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-p-102-186x300.jpg\" width=\"186\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-p-102-186x300.jpg 186w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-p-102.jpg 527w\" sizes=\"(max-width: 186px) 100vw, 186px\" \/><\/a>A l\u00edrica de <i>Poemas V2<\/i> foi criada, segundo explica o autor no pr\u00f3logo, por um programa inform\u00e1tico elaborado por Pedro Crespo e Jos\u00e9 Joaqu\u00edn Royo \u201ccodificado em linguage RPGII e processado num sistema 32 de IBM com 24k de memoria principal\u201d. O computador foi alimentado com \u201cdezasseis gram\u00e1ticas (frases tipo)\u201d e um ficheiro de 470 palavras para converter-se numha m\u00e1quina geradora de poemas. O seu simples desenho produziu umha \u201crotina aleat\u00f3ria\u201d (repeti\u00e7om e varia\u00e7om) de alto valor po\u00e9tico. Os poemas (em rigor um \u00fanico poema sem princ\u00edpio nem fim) devem-lhe muito ao marco te\u00f3rico das gram\u00e1ticas generativas (cria\u00e7om de enunciados corretos a partir das normas sint\u00e1ticas) assi como ao estruturalismo saussuriano (substitui\u00e7om de elementos no eixo paradigm\u00e1tico). O resultado \u00e9 singelo e primitivo, como umha pintura rupestre; e como ela abre o caminho a futuras elabora\u00e7ons e desenvolvimentos.<\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" style=\"text-align: justify;\"><i>Poemas V2<\/i> \u00e9 poesia autom\u00e1tica no mais estrito sentido da palavra. Dad\u00e1 e o surrealismo nom andam longe. O azar como elemento po\u00e9tico sustenta-se na gram\u00e1tica; como no caso da l\u00edngua de <i>Finnegans Wake<\/i>, a sintaxe \u00e9 o esqueleto que mant\u00e9m a legibilidade. Vejamos alguns exemplos deste processo generativo-combinat\u00f3rio: o verso \u201cc\u00f3mo me duelen los \u00e1ureos sue\u00f1os\u201d repete-se noutros momentos com as tr\u00eas \u00faltimas palavras (artigo+adjetivo+nome) trocadas por \u201clas t\u00edmidas tristezas\u201d, \u201clas oscuras muertes\u201d, \u201clas quietas tristezas\u201d, \u201clos enga\u00f1osos bosques\u201d, \u201clos quietos desiertos\u201d ou \u201clos n\u00edveos jardines\u201d; \u201clos \u00e1ngeles se pasean so\u00f1ando tus senos\u201d reinterpreta-se como \u201clos \u00e1ngeles se deshacen rozando tus muslos\u201d e \u201clos buzos se retuercen buscando tus muslos\u201d;<a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-p-123.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-14421\" alt=\"Poemas V2 p 123\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-p-123-194x300.jpg\" width=\"194\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-p-123-194x300.jpg 194w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Poemas-V2-p-123.jpg 551w\" sizes=\"(max-width: 194px) 100vw, 194px\" \/><\/a> \u201cmuerden tus versos sus besos\u201d regenera-se como \u201chieren tus golpes sus llantos\u201d, \u201cmiran tus temores sus besos\u201d, \u201cmuerden tus versos mis palabras\u201d, \u201ctocan tus pasos mis ojos\u201d ou \u201ctocan tus llantos mis labios\u201d. Repeti\u00e7om e varia\u00e7om.<\/p>\n<p lang=\"es-ES-u-co-trad\" style=\"text-align: justify;\">A edi\u00e7om de <i>Poemas V2 <\/i>de Star Books reproduz facsimilarmente o \u201cpapel pijama\u201d (assi chamado polas suas linhas de cor alterna), cont\u00ednuo e perfurado, utilizado polas impressoras matriciais. O texto est\u00e1 inteiramente em mai\u00fasculas e carece, quitando as v\u00edrgulas, de signos de pontua\u00e7om. O autor resolve estas car\u00eancias escrevendo por riba, manualmente, interroga\u00e7ons, exclama\u00e7ons e corre\u00e7ons de gralhas. Carmona aproveita esta revisom para tachar certas estrofes (na realidade certas \u201cfrases tipo\u201d com as suas varia\u00e7ons) que nom considera logradas: m\u00ednimo retoque humano ao produto sentimental dumha m\u00e1quina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alberte Pag\u00e1n.\u00a0A minha adolesc\u00eancia estivo marcada pola leitura dos livros de Star Books. A editorial barcelonesa Producciones Editoriales, fundada em 1970, publicava bandas desenhadas, fic\u00e7om futurista e novelas de vaqueiros, mas com o nacimento da sua cole\u00e7om Star Books em 1975 derivou definitivamente cara \u00e0 contracultura. Star Books sacou \u00e0 luz 36 livros entre 1975 &hellip; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=14418\" class=\"more-link\">Seguir lendo <span class=\"screen-reader-text\">Poesia composta por um computador<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[20,7,10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14418"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14418"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14422,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14418\/revisions\/14422"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}