{"id":14673,"date":"2022-06-12T06:00:41","date_gmt":"2022-06-12T06:00:41","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=14673"},"modified":"2022-06-03T07:00:40","modified_gmt":"2022-06-03T07:00:40","slug":"a-peste-arrasa-noia-no-seculo-xvi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=14673","title":{"rendered":"A peste arrasa Noia no s\u00e9culo XVI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\" data-gtm-vis-recent-on-screen-39289916_263=\"1603\" data-gtm-vis-first-on-screen-39289916_263=\"1603\" data-gtm-vis-total-visible-time-39289916_263=\"100\" data-gtm-vis-has-fired-39289916_263=\"1\"><em><strong><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/xerar.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-14674\" alt=\"xerar\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/xerar-300x169.jpg\" width=\"300\" height=\"169\" \/><\/a>Xerardo AgraFoxo.\u00a0<\/strong><\/em>A trav\u00e9s da\u00a0<em>Pesquisa sobre la peste y la despoblaci\u00f3n de Noia durante el reinado de Felipe II<\/em>, datada o 15 de maio do 1599, co\u00f1ecemos como a vila de novecentos veci\u00f1os s\u00f3 quedara en trescentos, e que estes eran moi pobres e non pod\u00edan pagar as rendas. O 14 de xu\u00f1o, Diego Gon\u00e7alez, do concello do Son, procurador xeral da vila de Noia<!--more-->, informaba dos graves problemas causados pola \u00abpeste, hanbre, guerras, falta de pesca y otras cosas contenidas en la dicha real provisi\u00f3n\u00bb. Os rexedores de Noia pretend\u00edan unha dr\u00e1stica reduci\u00f3n das cargas fiscais e a condonaci\u00f3n dalgunhas d\u00e9bedas contra\u00eddas coa administraci\u00f3n p\u00fablica.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Segundo as normas trazadas pola Pesquisa Real, 14 persoas foron chamadas a declarar ante as autoridades. Dez delas viv\u00edan f\u00f3ra da xurisdici\u00f3n de Noia, \u00e9 dicir, non pertenc\u00edan ao distrito fiscal ou \u00abalcavalatorio\u00bb e declar\u00e1ronse imparciais \u00e1 hora de xulgar os motivos desta crise xurdida no s\u00e9culo XVI. Todas ofreceron cifras concretas sobre a natureza do drama sufrido como consecuencia das vagas de peste que actuaban coma flaxelos contra as casas dos veci\u00f1os (\u00abEn la R\u00faa Cega ay die y siete casas yermas y no ay vezinos ningunos he\u00e7epto una biuda\u00bb) que moraban no casco hist\u00f3rico da vila. Grazas a outras expresivas testemu\u00f1as (\u00aby asi esta villa despoblada y las casas y calles medio y en mas se an caydo y cahen de hordinario muchas casas por falta de no aver quien las avite y caliente y aun estan algunas llenas de yerva que pares\u00e7en canpos \u2014 expresou Juan Teira\u2014, vezino de San Pedro de T\u00e1llara, ou Juan Maneiro de Valvargos, vezino de la felegrisia de Santa Maria de Hargalo, que aseveraba se cree que son mas de \u00e7ien casas y se an caydo pare dellas ou est\u00e1n tan pobres y nezesitados que solo veinte o diez se sustienen de comer y todos los dem\u00e1s est\u00e1n perdidos\u00bb), podemos apreciar como neste remate do s\u00e9culo XVI a situaci\u00f3n en Noia foi realmente cr\u00edtica.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Como consecuencia destas puntuais informaci\u00f3ns, o 2 de xullo do ano 1599, o licenciado Hier\u00f3nimo de la Puebla Orejo realizaba dende a vila de Noia a seguinte an\u00e1lise da situaci\u00f3n: \u00abY an quedado como 300 vecinos, y los demas se an muerto en tres pestes que ha habido desde 29 a\u00f1os aca, y la ultima el a\u00f1o pasado de 98 que duro seys meses y se murieron en ella mas de 700 personas\u00bb. Finalmente, dadas as baixas e perdas que sufriu Noia nestes duros tempos, o informe remataba indicando que lle\u00a0\u00abpare\u00e7e que las causas que ha representado la dicha villa son justas para que V. Al. le aga mer\u00e7ed de darle el encave\u00e7ado en la cantidad que conforme su posibilidad pudiera llevar\u00bb.<\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ademais destas consecuencias demogr\u00e1ficas, xurdiu no concello un per\u00edodo de desgaleguizaci\u00f3n e a conseguinte perda de identidade. A imposici\u00f3n e introduci\u00f3n dunha oligarqu\u00eda nobiliaria de fala castel\u00e1 significar\u00e1 que en Noia as clases traballadoras (obreiros, campesi\u00f1os, mari\u00f1eiros, artes\u00e1ns e pequena burgues\u00eda) falen galego, mentres a burgues\u00eda mercadora e as clases vinculadas ao aparato estatal empreguen a lingua dominante, o castel\u00e1n, que cumpre a funci\u00f3n de asimilaci\u00f3n e destruci\u00f3n cultural ao relegar o galego a situaci\u00f3ns familiares, grupos sociais primarios e ambientes co\u00f1ecidos.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xerardo AgraFoxo.\u00a0A trav\u00e9s da\u00a0Pesquisa sobre la peste y la despoblaci\u00f3n de Noia durante el reinado de Felipe II, datada o 15 de maio do 1599, co\u00f1ecemos como a vila de novecentos veci\u00f1os s\u00f3 quedara en trescentos, e que estes eran moi pobres e non pod\u00edan pagar as rendas. O 14 de xu\u00f1o, Diego Gon\u00e7alez, do &hellip; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=14673\" class=\"more-link\">Seguir lendo <span class=\"screen-reader-text\">A peste arrasa Noia no s\u00e9culo XVI<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,21],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14673"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14673"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14675,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14673\/revisions\/14675"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}