{"id":14834,"date":"2023-05-31T13:44:17","date_gmt":"2023-05-31T13:44:17","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=14834"},"modified":"2023-05-31T13:47:04","modified_gmt":"2023-05-31T13:47:04","slug":"luz-e-sombra-en-julio-zachrisson","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=14834","title":{"rendered":"Luz e sombra en Julio Zachrisson"},"content":{"rendered":"\n

Gonzalo Trasbach.<\/em><\/strong> Coma na meirande parte da pintura cl\u00e1sica espa\u00f1ola, de Zurbar\u00e1n, Diego de Ribera e Murillo, at\u00e9 Goya, pasando polo Greco e Vel\u00e1zquez, na obra de Julio Zachrisson hai un predominio do branco sobre fondo escuro, esa fronteira ou umbral entre a luz e a sombra, onde se xoga o dolo do visible e o invisible, coma nunha especie de ferida entre dous mundos, como reza o t\u00edtulo da colecci\u00f3n de obras do artista paname\u00f1o que acollen o Museo do Gravado de Artes e a Casa do Concello de Ribeira. Debuxos, traballos da memoria e da evocaci\u00f3n dos so\u00f1os. Escenas creadas talvez para exorcizar a alma, ao obxecto de extraer dese espazo interior e ignoto imaxes que nos angustiaban e que reclamaban ser plasmadas en serigraf\u00edas, litograf\u00edas, lin\u00f3leos, augafortes, retratos\u2026 de tal xeito que o que antes eran duras, amargas e dolorosas, se transformen arestora nunha obra, con imaxes doces, \u00e1s veces crueis, melanc\u00f3licas, etc, pero que xa non doen.<\/p>\n\n\n\n

Contemplamos as 104 obras de Zachrisson (Panam\u00e1, 1930 – Madrid, 2021) en d\u00faas xornadas distintas. Na primeira, asistindo \u00e1 inauguraci\u00f3n no Museo do Gravado (79 cadros) e na segunda, visitando as 25 pezas restantes que est\u00e1n colocadas nas paredes do Concello. O artista latinoamericano, que arribou a Espa\u00f1a na d\u00e9cada dos anos 60, e que mesmo estivo fortemente vinculado a Galicia (foi cu\u00f1ado de Torrente Ballester), era desco\u00f1ecido para n\u00f3s. A mostra permanecer\u00e1 aberta ata o d\u00eda 30 de xu\u00f1o.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Julio Zachrisson
Habitante<\/em>
Augaforte, 64 x 48,5 cm, 1964<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Por mor de ser unha completa novidade para n\u00f3s, antes de adentrarnos na terceira planta do Museo de Artes, par\u00e1monos nun recuncho e agardamos uns minutos a que algunha das obras expostas nos chamase polo nome de pila, sen que ningu\u00e9n m\u00e1is se enterase. O truco, empregado co fin de non sentirnos obrigados a ver a colecci\u00f3n enteira, deu resultado, pois instintivamente nos diriximos ao grupo de cinco pezas agrupadas baixo o ep\u00edgrafe Habitantes<\/em>: debuxos en branco e negro de rostros deformados, desquiciados, desmesurados: bocas enormes poboadas de numerosos dentes ben afiados e definidos; grandes ollos asim\u00e9tricos, a ambos lados de pronunciadas e desmesuradas napias; figuras coroadas con enormes cabezas sen pelo ou tapadas con estramb\u00f3ticos sombreiros. Mans dotadas con longos dedos que amosan s\u00edntomas de artrose nas articulaci\u00f3ns. En suma, criaturas que nos recordan a persoeiros dalg\u00fan c\u00f3mic ou seres que evocaban a certas obras de Goya. Na Casa do Concello cham\u00e1ronnos o grupo de cabezas que estaba no lado esquerdo da entrada.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Julio Zachrisson
Ball\u00f3n<\/em>
Litograf\u00eda, 66 x 50 cm, 1981<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

En calquera caso, parec\u00e9ronnos entes (como a meirande parte dos que pululan polos outros gravados) entresacados do mundo dos so\u00f1os: seres misteriosos e extra\u00f1os, on\u00edricos, aleg\u00f3ricos, mesmo terror\u00edficos. Diante destes personaxes escuros (hai alg\u00fans pintados con vivas e fortes cores), imperfectos, \u00e1s veces mesmo grotescos, sensuais, criaturas que parecen vivir ou convivir coas sombras da noite, e nos preguntamos: Por que e para que so\u00f1amos?; por que nos so\u00f1os percibimos distorsionadas as figuras das persoas que amamos ou odiamos, mesmo aos nosos familiares e amigos ou as paraxes que nos mesmos nosos so\u00f1os evocamos? Aqu\u00ed, ao mesmo tempo, top\u00e1monos con criaturas m\u00e1xicas, con xentes de circo (coma os outros feirantes de Cunqueiro), bruxas e bruxos, personaxes do mundo ind\u00edxena ou da tauromaquia e tam\u00e9n mitol\u00f3xicos\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Julio Zachrisson
Funeral da bruxa<\/em>
Augaforte, 50 x 60 cm, 1963
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Percorrendo os cadros colgados en ambas instituci\u00f3ns, temos a intuici\u00f3n de estar avanzando por un territorio inquietante, onde habitan criaturas polas que pasan segundos de vida, curtos momentos, graves uns e outros alegres, diversos actos da condici\u00f3n humana, mais todas est\u00e1n marcadas por unha sorte de extra\u00f1a ambig\u00fcidade, pero nas que \u00e1 vez parece respirar unha especie de \u00e9pica an\u00f3nima, desde logo nada espectacular, donde eses seres correntes poder\u00edan non ser conscientes do que fan. Algunhas das figuras m\u00e1is escuras poden recordarnos o universo de Goya, un dos maestros m\u00e1is influ\u00edntes en Zachrisson, e mesmo pode ser as\u00ed porque remit\u00e9nnos aos fillos deformes da Raz\u00f3n Ilustrada. Pero, f\u00f3ra dos t\u00edpicos clich\u00e9s, sobre todo son seres cos ollos ben abertos, \u00e1s veces sen melancol\u00eda, coma sen expresi\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Julio Zachrisson
Polifemo e Galatea <\/em>
Augaforte, 49 x 39 cm, 1983<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

A\u00ednda que entre os entes de Zachrisson, ou entre os espectros que xorden dos seus so\u00f1os, reina a paz que sempre anhelamos, semella que nalg\u00fans intres entre eses seres, vagalumes na espesura da maleza do mundo, latexa tam\u00e9n unha certa fatiga, mais un pouco m\u00e1is alegre e distanciada da t\u00edpica tonalidade angustiosa.  A\u00ednda m\u00e1is, \u00e1s veces parecen ser criaturas que se solazan nunha certa pereza provocada pola calor h\u00famida que xorde da paixase caribe\u00f1a, ou nunha nudez corporal, coma a que exhibe Galatea nunhas escenas dunha sensualidade e sexualidade salvaxe tan espl\u00e9ndidas que excitan at\u00e9 o delirio o \u00fanico ollo de Polifemo, a punto de rebentar sen que nada te\u00f1a que ver niso o astuto Nadie-Odiseo.<\/p>\n\n\n\n

Talvez esas criaturas, dunha inocencia case l\u00edmbica, ag\u00e1s nos retratos hist\u00f3ricos, nos susurren que s\u00f3 son o que ten sido so\u00f1ado, que talvez nos digan que non poden sa\u00edr do encerro no que foron concibidas, do espazo l\u00edmbico reservado para os que non foron bautizados, ese territorio onde non hai culpa algunha, s\u00f3 unha inocencia que apunta constantemente un xogo infantil de estanques, de piruetas acu\u00e1ticas nas mornas augas do Caribe. <\/p>\n\n\n\n

 Dun xeito ou doutro, sobre todo os cadros abren unha contravent\u00e1 ao fluxo elemental da vida e da morte. O seu segredo non \u00e9 tanto o argumento, o relato hist\u00f3rico que nos poidan contar, sen\u00f3n a forma na que nos escoitan, nos falan e nos miran desde escenarios onde reina o branco e o negro, as cores dun mundo onde se se sabe algo, \u00e9 de fracaso, nunca do \u00e9xito.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gonzalo Trasbach. Coma na meirande parte da pintura cl\u00e1sica espa\u00f1ola, de Zurbar\u00e1n, Diego de Ribera e Murillo, at\u00e9 Goya, pasando polo Greco e Vel\u00e1zquez, na obra de Julio Zachrisson hai un predominio do branco sobre fondo escuro, esa fronteira ou umbral entre a luz e a sombra, onde se xoga o dolo do visible e … Seguir lendo Luz e sombra en Julio Zachrisson<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[17,18,1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14834"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14834"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14849,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14834\/revisions\/14849"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}