{"id":1953,"date":"2014-09-06T08:00:00","date_gmt":"2014-09-06T08:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=1953"},"modified":"2014-09-06T08:27:18","modified_gmt":"2014-09-06T08:27:18","slug":"o-senor-de-rianxo-de-novo-entre-nos","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=1953","title":{"rendered":"O se\u00f1or de Rianxo, de novo entre n\u00f3s"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><i><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-1955\" style=\"border: 1px solid black;\" alt=\"20140605_capa_def_traz\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-1-199x300.jpg\" width=\"199\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-1-199x300.jpg 199w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-1-681x1024.jpg 681w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-1-900x1352.jpg 900w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-1.jpg 1276w\" sizes=\"(max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a>Rom\u00e1n Ar\u00e9n<\/i><\/b><i>.<\/i> Evaristo Martelo Paum\u00e1n Nero e Zuazo foi definido polo profesor Carballo Calero como \u201cfidalgo idealista\u201d, mais foi algo m\u00e1is ca un fidalgo, pois era marqu\u00e9s de Almeiras, vizconde de Andeiro, se\u00f1or do pazo de Rianxo, que herdara dos Soutomaior, e das Torres de Vimianzo. O seu idealismo traduc\u00edase, na pr\u00e1ctica, en carlismo, un carlismo de rostro humano, un \u201cfeudalismo ilustrado\u201d, engade con sorna Carballo. Pero este nobre anacr\u00f3nico xa na s\u00faa \u00e9poca, moi amigo de Pondal, volve agora a n\u00f3s da man da editorial Plan B, cunha <i>Antolox\u00eda po\u00e9tica<\/i> que incl\u00fae o mon\u00f3logo dram\u00e1tico, en verso, <i>Rentar de Castromil<\/i>, posto nas t\u00e1boas en 1904, que non carece de m\u00e9ritos, moi pr\u00f3ximo ao poeta de Ponteceso. <!--more-->Os xu\u00edzos de Carballo Calero sobre don Evaristo Martelo, seguen a ser, en xeral, v\u00e1lidos hoxe. Clasif\u00edcao entre os di\u00e1docos ou compa\u00f1eiros das grandes figuras do Rexurdimento. Avogado, concelleiro na cidade herculina, pertenceu ao faladoiro da Cova C\u00e9ltica e estivo moi vencellado non s\u00f3 a Pondal, sen\u00f3n tam\u00e9n a Vaamonde Lores e a Murgu\u00eda. Asegura Carballo que, nesa tertulia, \u201cnon houbo \u2013afastado Pondal- nada que se parecese a un poeta, como non foran Martelo Paum\u00e1n e Florencio Vaamonde\u201d. <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-2.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1956\" alt=\"pauman 2\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-2-291x300.jpg\" width=\"291\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-2-291x300.jpg 291w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pauman-2.jpg 336w\" sizes=\"(max-width: 291px) 100vw, 291px\" \/><\/a>Malia que o profesor ferrol\u00e1n amosa simpat\u00eda certa polo marqu\u00e9s de Almeiras, sinala non s\u00f3 a s\u00faa \u201cpersoalidade m\u00e1is acusada\u201d sen\u00f3n tam\u00e9n o seu desleixo formal, un abuso de ton conversacional, que hoxe, engado eu, agradecemos para rebaixar a \u00e9nfase, e reco\u00f1\u00e9celle encanto e forza (\u201cvirilidade\u201d, escribe Carballo). Une o senso c\u00edvico e o deber patri\u00f3tico, con enerx\u00eda, para amosar un ideal heroico, mais non est\u00e9tico, mais si exemplarizante. Acerta o profesor Carballo ao sinalar que, se ben non est\u00e1n ausentes o bardismo e o celtismo, o seu mundo \u201cideal\u201d est\u00e1 na Idade Media, \u00e9 \u201cg\u00f3tico\u201d e non \u201cc\u00e9ltico\u201d. A s\u00faa Galicia \u00e9 patriarcal, con xustiza para todos, pero aristocr\u00e1tica. Un ideal que nel parece sincero pola dicci\u00f3n en\u00e9rxica, e as\u00ed logra o mellor de si mesmo nas pequenas pezas patri\u00f3ticas e nas evocaci\u00f3ns hist\u00f3rico-familiares. A s\u00faa outra musa \u00e9 o galego, o que leva \u00e1 poes\u00eda sat\u00edrica (<i>Os afillados do demo, <\/i>1885; <i>A noite de San Silvestre, <\/i>1890), para atacar os que non partillan con el o seu concepto de galego literario: unha lingua de reis, que debe estar limpa de vulgarismos, ruralismos e neoloxismos modernizadores. As s\u00faas pezas l\u00edricas reuniunas en <i>L\u00edricas gallegas<\/i> (1894) e <i>Landras e baias<\/i> (1919), pero tam\u00e9n cultivou a \u00e9pica en <i>Andeiro<\/i> (1922). Martelo logrou as s\u00faas mellores pezas en \u201cRuada\u201d, \u201cA misi\u00f3n dos bardos\u201d, \u201cLembranza\u201d (sobre o seu pazo de Rianxo) e \u201cAs torres de Vimianzo\u201d. Tampouco carecen de m\u00e9rito \u201cA Galicia\u201d e \u201cA Rosal\u00eda\u201d. Todas est\u00e1n nesta antolox\u00eda ag\u00e1s \u201cRuada\u201d, a mellor sen d\u00fabida, que si est\u00e1 nas antolox\u00edas de Fern\u00e1ndez del Riego <i>Do dezanove aos continuadores<\/i> (1976) e na de V\u00eda L\u00e1ctea de 1988.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hoxe, por unha peza como \u201cRuada\u201d, o marqu\u00e9s de Almeira ser\u00eda acusado de terrorista:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">As armas tendes no chan?\/ ben; bailade; hai mans de ferro\/para collelas ma\u00f1\u00e1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Non est\u00e1 lonxe do ton de Pondal nin de \u201cCaste dos Celtas\u201d de Alfredo Bra\u00f1as.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pouman-3.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright  wp-image-1957\" alt=\"pouman 3\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pouman-3-204x300.jpg\" width=\"143\" height=\"210\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pouman-3-204x300.jpg 204w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2014\/09\/pouman-3.jpg 515w\" sizes=\"(max-width: 143px) 100vw, 143px\" \/><\/a>Sinceramente eu ter\u00eda engadido esta peza na antolox\u00eda e, quizais, \u201cA Xan de Ouces\u201d (&lt;A Nosa Terra&gt; n\u00ba 40, 27-5-1908). Para rematar, Evaristo Matelo Paum\u00e1n naceu en 1850? Iso di esta antolox\u00eda, pero Carballo e outros anotan 1853. Hai acordo en que faleceu en 1928. Esta <i>Antolox\u00eda Po\u00e9tica<\/i>, en edici\u00f3n r\u00fastica de peto, incl\u00fae vinte e seis textos, inclu\u00eddos alg\u00fans textos epigram\u00e1ticos como o dedicado a Pondal e a San Xos\u00e9 de Rianxi\u00f1o. A Cova C\u00e9ltica vai sa\u00edndo do escuro con esta edici\u00f3n de Martelo e algunha de Vaamonde Lores.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rom\u00e1n Ar\u00e9n. Evaristo Martelo Paum\u00e1n Nero e Zuazo foi definido polo profesor Carballo Calero como \u201cfidalgo idealista\u201d, mais foi algo m\u00e1is ca un fidalgo, pois era marqu\u00e9s de Almeiras, vizconde de Andeiro, se\u00f1or do pazo de Rianxo, que herdara dos Soutomaior, e das Torres de Vimianzo. O seu idealismo traduc\u00edase, na pr\u00e1ctica, en carlismo, un &hellip; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=1953\" class=\"more-link\">Seguir lendo <span class=\"screen-reader-text\">O se\u00f1or de Rianxo, de novo entre n\u00f3s<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,10,28],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1953"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1953"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1953\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1965,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1953\/revisions\/1965"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}