{"id":2830,"date":"2015-02-07T07:00:41","date_gmt":"2015-02-07T07:00:41","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=2830"},"modified":"2015-01-31T20:15:30","modified_gmt":"2015-01-31T20:15:30","slug":"regreso-del-indiano-1916-de-castelao","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=2830","title":{"rendered":"Regreso del indiano (1916), de Castelao"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><em><b><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/esperanza.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-2831 alignleft\" alt=\"esperanza\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/esperanza-300x141.jpg\" width=\"300\" height=\"141\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/esperanza-300x141.jpg 300w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/esperanza.jpg 448w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Esperanza Mari\u00f1o Davila.\u00a0<\/b><\/em>De Castelao non debe esquecerse o fort\u00edsimo vencello barbanc\u00e9s tam\u00e9n a nivel pict\u00f3rico. Aquel moci\u00f1o esgu\u00edo de catorce anos, chegado da Pampa en 1900, axi\u00f1a vai recibir na Pobra clases de debuxo da profesora Mar\u00eda Dios.<!--more--> No cuadrienio 1916-1920 o rianxeiro atravesa un per\u00edodo \u201cnacionalista\u201d, onde procura captar a esencia galega. D\u00faas soberbias obras desta \u00e9poca comparten ano e caracter\u00edsticas t\u00e9cnicas; tr\u00e1tase dos \u00f3leos <i>El emigrante <\/i>e <i>Regreso del indiano<\/i>. Non quedaba outra: a emigraci\u00f3n, drama colectivo do seu pobo vivido en propia carne, constit\u00fae unha preocupaci\u00f3n fundamental. Fronte ao desacougo da despedida do primeiro cadro, do vencido de antem\u00e1n (lembremos aquelas realistas verbas s\u00faas, espello da tradicional mansedume: \u201cEn Galiza non se pide nada. Em\u00edgrase.\u201d), o segundo presenta o triunfo en oposici\u00f3n \u00e1 maior\u00eda fracasada.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O indiano ou \u201camericano\u201d afortunado viste \u00e1 usanza do tr\u00f3pico contravindo a estat\u00edstica, pois a Arxentina supo\u00f1\u00eda o acubillo xeneralizado. Como debuxo e letra se complementan, vela\u00ed un fragmento de <i>Cousas <\/i>(1926): <i>Cheg\u00f3u das Am\u00e9ricas un home rico e trouxo consigo un negri\u00f1o cubano, coma quen trai unha mona, un papagaio, un fon\u00f3grafo&#8230; O negri\u00f1o (&#8230;) sint\u00e9u, como t\u00f3dolos mozos da aldea, os anceios de emigrar. (&#8230;) Panchito retorn\u00f3u \u00e1 aldea. Chegou probe e endeble; pero trouxo moita fartura no coraz\u00f3n. Tam\u00e9n trouxo un sombreiro de palla e m\u00e1is un traxe branco&#8230;<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Outra vez, para o artista, a imaxe nace antes que a letra. Non por casualidade o s\u00f3lido e riseiro indiano, con vestimenta clara e mais un papagaio pendurado da man, ocupe a parte central do cadro en forte contraste co encolleito paisano ao seu car\u00f3n, vestido con roupa escura e de paraugas na man (a ostensible riqueza, posta de manifesto nese reloxo de ouro, choca co humilde atav\u00edo). Detr\u00e1s, unha riola da admirada \u00e1 vez que subxugada veci\u00f1anza de cabeza gacha, a modo de procesi\u00f3n, precedida por un home robusto que transporta pola corredoira, costa arriba, o inmenso e pesad\u00edsimo ba\u00fal coas pertenzas do triunfador. Un personaxe singular v\u00e9n sendo o rapaci\u00f1o que axexa tras o valado de pedra, reflexionando. (Castelao conced\u00eda grande importancia \u00e1 educaci\u00f3n da mocidade, de a\u00ed que lle dedicase <i>Os dous de sempre <\/i>(1934), coa s\u00faa nidia ensinanza).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A caracterizaci\u00f3n da paisaxe \u00e9 perfecta. Tr\u00e1tase dunha aldea calquera das R\u00edas Baixas, co mar calmo e as monta\u00f1as de fondo. Vense casas espalladas na distancia. O verdor intenso da vexetaci\u00f3n mest\u00farase coa d\u00e9bil cor da herba; os pi\u00f1eiros, omnipresentes, filtran un azul esbrancuxado, inzado de bruma. Esa luz n\u00f3rdica xa reflectida por Patinir e outros pintores do Norte alcanza o seu m\u00e1ximo virtuosismo xusto neste cadro. E xa para rematarmos, f\u00f3ra lerias. Nada coma unha l\u00facida reflexi\u00f3n de Castelao sobre a importancia da paisaxe: <i>podo decirvos que o pouco que valo, d\u00e9bollo a estar deitado n\u00b4os pi\u00f1ales, deixando qu\u00b4a Natureza entrase dentro de min.\u00a0 <\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esperanza Mari\u00f1o Davila.\u00a0De Castelao non debe esquecerse o fort\u00edsimo vencello barbanc\u00e9s tam\u00e9n a nivel pict\u00f3rico. Aquel moci\u00f1o esgu\u00edo de catorce anos, chegado da Pampa en 1900, axi\u00f1a vai recibir na Pobra clases de debuxo da profesora Mar\u00eda Dios.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4,54],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2830"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2830"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2886,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2830\/revisions\/2886"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}