{"id":3870,"date":"2015-08-18T06:00:26","date_gmt":"2015-08-18T06:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=3870"},"modified":"2015-08-13T09:01:14","modified_gmt":"2015-08-13T09:01:14","slug":"galicia-e-os-galegos-na-poesia-castela-xiii-campoamor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=3870","title":{"rendered":"Galicia e os galegos na poes\u00eda castel\u00e1 XIII. Campoamor"},"content":{"rendered":"

\"DOLORAS\"<\/a>Rom\u00e1n Ar\u00e9n.<\/i><\/b> Se aos cr\u00edticos e lectores avisados na Espa\u00f1a de 1860, 1870, 1880 e 1890 se lles pedise que citasen tres poetas, un, sen d\u00fabida, ser\u00eda Campoamor (outro N\u00fa\u00f1ez de Arce), e entre eses cr\u00edticos estar\u00edan Emilia Pardo Baz\u00e1n e Clar\u00edn. Cando aparecen os simbolistas reaccionan contra a po\u00e9tica campoamoriana, pero Rub\u00e9n Dar\u00edo mant\u00edvolle sempre aprecio. Foi o poeta m\u00e1is popular, con B\u00e9cquer, ata os anos 60 e a\u00ednda conserva lectores despois, pero a cr\u00edtica foille adversa, coas excepci\u00f3ns de D\u00e1maso Alonso, Rivas Cherif, Vicente Gaos, Gonz\u00e1lez Blanco e Zurita. Hoxe, \u00e9 Jorge Urrutia o que mellor explica a s\u00faa obra. Se D. Alonso escrib\u00eda en 1952 que \u201cno estamos a\u00fan preparados para hacer justicia a Campoamor\u201d, hai que cre que a\u00ednda est\u00e1 por chegar ese intre. Ram\u00f3n de Campoamor y Camposorio era un asturiano nacido en 1817, pero que estudou filosof\u00eda en Compostela entre 1832 e 1834. Ocupou a escena como poeta entre 1837 e 1901, ano no que faleceu, pero foi tam\u00e9n dramaturgo, narrador, ensa\u00edsta e pensador (ecl\u00e9ctico, contraditorio e esc\u00e9ptico). Conservador en pol\u00edtica, partdiario da liberdade de imprensa, non era un reaccionario, sen\u00f3n un descrido moderado. O autor das Doloras<\/i>, que empezou a publicar en volume dende 1845, dos Pequenos poemas <\/i>e das Humoradas<\/i> cultivou unha poes\u00eda prosaica, de ideas, que aclimatou en Espa\u00f1a un x\u00e9nero lonxe do ouropel rom\u00e1ntico, que fai coti\u00e1n o x\u00e9nero amplificado dos rom\u00e1nticos, est\u00e9tica na que comezara con Poes\u00edas <\/i>(1840) que logo remodelou en Ternezas y flores<\/i>. Foi autor tam\u00e9n de poemas narrativos, pouco lidos hoxe, como Col\u00f3n<\/i> (1853), El drama universal<\/i> (1860) ou El Licenciado Torralba<\/i> (1892) e moi popular polas F\u00e1bulas<\/i> (1842) E El tren expreso <\/i>(1886).<\/p>\n

Membro da Real Academia Espa\u00f1ola dende 1861, deputado, senador e conselleiro de Estado, foi fiel sempre a Isabel II.<\/p>\n

\"humoradas\"<\/a>Pero, al\u00e9n diso, non pode ser ignorado no estudo da poes\u00eda galega xa que \u00e9 un dos influxos de Rosal\u00eda, e non s\u00f3 da primeira Rosal\u00eda, pois xa Carballo Calero e Gamallo Fierros sinalaron que o tema do \u201ccravo\u201d na autora de Follas Novas<\/i> ten o antecedente na \u201cdolora\u201d de Campoamor \u201cSufrir es vivir\u201d, onde \u00e9 evidente a nostalxia pola pena arrincada do coraz\u00f3n, tema que logo pasar\u00e1 a Machado.<\/p>\n

Foi, Campoamor, autor dunha importante Po\u00e9tica<\/i> (1883), ben estudada por V. Gaos que ve nel un antecedente de Eliot, nada menos.<\/p>\n

Na s\u00faa ampla obra po\u00e9tica hai un poema titulado \u201cLa aldeana gallega\u201d, probablemente orixinado na s\u00faa estad\u00eda en Galicia. Foi moi popular, en en 1913 a\u00ednda o reproduciu o xornal rianxeiro <El Barbero Municipal>:<\/p>\n

Alegre la ma\u00f1ana y placentera\/y la aurora risue\u00f1a\/caminaba cantando por la pe\u00f1a\/una alegre aldeana hacia la era\/con su cara de grana\/En la fresca ma\u00f1ana\/Al comenzar la tibia Primavera.\/En sus ojos la luz se reflejaba\/camina contemplando,\/A la par que de alegre va saltando,\/El paisaje que al pie se dibujaba\/En el prado lozano\/Hacia el monte cercano\/En el p\u00e1lido cielo que miraba.\/A los pies de la pe\u00f1a va corriendo\/El agua de la fuente,\/Y ante el dulce murmullo que se siente\/La aldeana, contenta, sonriendo\/A la fuente miraba\/Su imagen dibujada\/En el agua que clara va saliendo.\/El silencio reinaba continuado\/En el campo florido;\/Va cruzando el espacio; ni un ruido,\/En el medio del valle y hacia el prado\/Solo un carro se o\u00eda\/que a la pe\u00f1a ven\u00eda\/Y pasaba el arroyo por un vado.\/Y ligera y gozosa prosegu\u00eda\/La aldeana el camino,\/Y pasando debajo de alg\u00fan pino\/Escuchando canciones que ella o\u00eda\/A lo lejos miraba,\/Con placer escuchaba,\/y siguiendo el camino sonre\u00eda.\/Ya divisa la casa entre el casta\u00f1o\/Y a los pies el ganado;\/Una vaca tendida en el cercado,\/Y en un campo muy cerca del reba\u00f1o\/La aldeana gallega\/Miraba como juega\/El agua que saltaba desde un ca\u00f1o.\/Una voz armoniosa que cantaba\/A la alegre dulzaina acompa\u00f1ando,\/cuyos ecos el viento va llevando\/y suena la alborada…<\/p>\n

Visi\u00f3n, pois, de Galicia como \u201clocus amenus\u201d, presenza de moitos dos elementos enxebres que\u00a0 tam\u00e9n ter\u00e1 a nosa poes\u00eda ruralista: pi\u00f1eiro, casta\u00f1o, alborada, carro, eira. Esta visi\u00f3n positiva nun non galego contrasta cos t\u00f3picos negativos que outros escritores espa\u00f1ois te\u00f1en de Galicia (Larra, Mesonero Romanos).<\/p>\n

Sabemos que Campoamor tratou a Murgu\u00eda por unha breve misiva que lle env\u00eda, pero nela non fai xu\u00edzo da poes\u00eda de Rosal\u00eda, a\u00ednda que ese sexa o motivo da carta.<\/p>\n

Polo demais, Campoamor foi traducido, can do menos, cinco veces, a primeira en 1876 en <O t\u00edo Marcos d\u2019a Portela>, o famoso poema \u201cO gaiteiro de Xix\u00f3n\u201d, traduci\u00f3n que xa aparecera na revista <Resurrecci\u00f3n de Galicia> e que hai que atribu\u00edr a Lamas Carvajal. A mesma poes\u00eda foi traducida por Xes\u00fas Rodr\u00edguez L\u00f3pez (1859-1917) en 1894 para <El Regional> de Lugo. E outra vez m\u00e1is por Alfredo Garc\u00eda Ramos (1877-1934) para <El Compostelano> en 1930. Garc\u00eda Ramos, natural de Vila de Cruces e deputado, traduciu tam\u00e9n a famosa \u201cdolora\u201d \u201cSofrir e vivir\u201d (<El Compostelano, 1930>) e \u201cDoora\u201d, no mesmo xornal e ano.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rom\u00e1n Ar\u00e9n. Se aos cr\u00edticos e lectores avisados na Espa\u00f1a de 1860, 1870, 1880 e 1890 se lles pedise que citasen tres poetas, un, sen d\u00fabida, ser\u00eda Campoamor (outro N\u00fa\u00f1ez de Arce), e entre eses cr\u00edticos estar\u00edan Emilia Pardo Baz\u00e1n e Clar\u00edn. Cando aparecen os simbolistas reaccionan contra a po\u00e9tica campoamoriana, pero Rub\u00e9n Dar\u00edo mant\u00edvolle … Seguir lendo Galicia e os galegos na poes\u00eda castel\u00e1 XIII. Campoamor<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,10,28],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3870"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3870"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4054,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3870\/revisions\/4054"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}