{"id":4143,"date":"2015-09-09T06:00:03","date_gmt":"2015-09-09T06:00:03","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4143"},"modified":"2015-09-06T17:04:48","modified_gmt":"2015-09-06T17:04:48","slug":"son-os-matematicos-xente-rara","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4143","title":{"rendered":"Son os matem\u00e1ticos xente rara?"},"content":{"rendered":"

\"Grigory<\/a>Gonzalo Trasbach.\u00a0<\/strong><\/em>Hai xa uns anos, nunha cea cun grupo de amigos, un deles cualificou de \u201cxente moi rari\u00f1a\u201d o matem\u00e1tico Grigory Perelman. A aparente raz\u00f3n para dedicarlle tal cualificativo era que se negara a recoller a Medalla Fields, equivalente ao Nobel das matem\u00e1ticas e premiado cun mill\u00f3n de d\u00f3lares. Perelman recibiu tan alta consideraci\u00f3n por ter dado coa soluci\u00f3n para un dos m\u00e1is fascinantes problemas matem\u00e1ticos, sen resolver dende 1904: a famosa conxectura de Poincar\u00e9. O que nunca souben \u00e9 o motivo real dese \u201cxente moi rari\u00f1a\u201d. Ser\u00eda talvez polo mill\u00f3n de d\u00f3lares: quen nos seus cabais na nosa sociedade renuncia a semellante \u00a0cantidade de di\u00f1eiro? S\u00f3, en efecto, xente moi rara. Lembremos que Perelman \u00e9 ruso. E daquela viv\u00eda coa s\u00faa vella nai nun humilde apartamento en San Petersburgo. Non sei se o compa\u00f1eiro de mesa o dixo en referencia \u00e1 s\u00faa orixe. \u00c9 pos\u00edbel. No noso subconsciente a\u00ednda Rusia funciona coma o berce dos nosos supostos inimigos.<\/p>\n

\"Grigory<\/a>Pero tam\u00e9n pensei que seguramente o dir\u00eda, coma calquera de n\u00f3s o poder\u00eda facer, con respecto a todas as persoas cunha facha e actitude estrafalaria ou pintoresca, e m\u00e1is a\u00ednda se esas persoas se dedican a actividades pouco com\u00fans, como \u00e9 o caso dos investigadores, cient\u00edficos ou dos artistas en xeral. Moitos de n\u00f3s sabemos que os pintores, escultores, poetas e compositores son tam\u00e9n considerados \u201crari\u00f1os\u201d. Posiblemente a s\u00faa rareza ve\u00f1a dada polas tarefas que desempe\u00f1an, a s\u00faa rareza talvez s\u00f3 sexa un reflexo das esferas transcendentais nas que se moven, cerca das esferas celestes, \u00e9 dicir: da beleza suma.<\/p>\n

Neste senso, as produci\u00f3ns dos matem\u00e1ticos tam\u00e9n se orixinan en constelaci\u00f3ns paralelas ou irm\u00e1ns das dos artistas e polo tanto son tam\u00e9n dignas desa \u201crareza\u201d. E son os mesmos matem\u00e1ticos e os fil\u00f3sofos das matem\u00e1ticas os que reivindican tal fraternidade. Neste punto, sempre nos est\u00e1n invitando a que busquemos as analox\u00edas entre as s\u00faas construci\u00f3ns e as creaci\u00f3ns literarias, musicais ou art\u00edsticas. Eles mesmos falan da beleza das construci\u00f3ns alxebraicas ou topol\u00f3xicas.<\/p>\n

<As mellores obras de Abel son verdadeiros poemas l\u00edricos dunha beleza sublime\u2026>, escribiu unha vez Mittag-Laffler refer\u00edndose \u00e1s integrais co\u00f1ecidas como abelianas. Pola s\u00faa parte, Edgard Quinet l\u00e9mbranos: <Cando pensei de s\u00fapeto na \u00e1lxebra, fun cegado pola s\u00faa aplicaci\u00f3n \u00e1 xeometr\u00eda. A idea, a posibilidade de expresar unha li\u00f1a, unha curva en termos alxebraicos, cunha ecuaci\u00f3n, pareceume tan fermosa coma a Il\u00edada<\/i>>. O mesmo Aldous Huxeley falou algunha vez da <danza endemo\u00f1ada da \u00e1lxebra>. Mesmo lle te\u00f1o ouvido explicar a un qu\u00edmico <a m\u00e1xica danza dos fot\u00f3ns>.<\/p>\n

\"galois2\"<\/a>Dentro da ampla n\u00f3mina de matem\u00e1ticos que pos\u00faen un selo persoal, unha pegada compar\u00e1bel \u00e1 de calquera aut\u00e9ntico \u201ccreador\u201d, destaco un por enriba de moitos, de xeito especial pola vea rom\u00e1ntica e revolucionaria que caracterizou a s\u00faa curta vida: \u00c9variste Galois (25\/10\/1811, 31\/05\/1832). Moitos outros se ti\u00f1an esforzado en demostrar a imposibilidade de resolver as ecuaci\u00f3ns alxebraicas de quinto grao. Galois atopou os criterios de resoluci\u00f3n das ecuaci\u00f3ns de calquera grao, confirmando dende o seu interior unha xeneralizaci\u00f3n de forza prodixiosa: as ecuaci\u00f3ns de quinto grao son efectivamente irresolubles. Desta descuberta naceu case toda a teor\u00eda moderna de grupos e topolox\u00eda alxebraica. A s\u00faa intuici\u00f3n estaba destinada a deixar unha portentosa herdanza. At\u00e9 onde un chega, as s\u00faas observaci\u00f3ns e ideas a\u00ednda est\u00e1n na vangarda. Esta \u201cexplosi\u00f3n dunha infinidade de verdades\u201d foi a obra dun mozo de vinte anos cuxa memoria para a Academia de Ciencias de Par\u00eds foi rexeitada por inintelix\u00edbel (tal era o avance respecto aos conceptos establecidos).<\/p>\n

Atrapado nun dolo est\u00fapido, probablemente preparado pola polic\u00eda para eliminar un notorio republicano, Galois, que tem\u00eda o fatal desenlace, non tivo m\u00e1is que unha noite para ordenar os seus papeis e anunciar as s\u00faas descubertas. \"galois1\"<\/a>F\u00edxoo a noite do 29 de maio do 1832, nunha carta ao seu amigo Auguste Chevalier. Este documento, redactado con fren\u00e9tica rapidez, \u00e9 un dos testemu\u00f1os m\u00e1is inspirados e desgarrados da historia do esp\u00edrito humano. En 1962, Robert Bourgne e Jean-Pierre Azra publicaron unha monumental edici\u00f3n dos escritos matem\u00e1ticos completos de Galois. Os interesados poden consultar esta obra, unha obra onde hai anotaci\u00f3ns nas marxes, garabatos e debuxos. Pero onde tam\u00e9n se pode observar que nalg\u00fan albor da conciencia, a pol\u00edtica refire \u00e1 matem\u00e1tica e viceversa. Onde a \u00e1lxebra e a ideolox\u00eda van \u00e1 par no movemento da avance da psique. Leibniz d\u00e1 probas da s\u00faa clarividencia ao afirmar que a <arte \u00e9 a m\u00e1is elevada expresi\u00f3n dunha aritm\u00e9tica interior e inconsciente>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gonzalo Trasbach.\u00a0Hai xa uns anos, nunha cea cun grupo de amigos, un deles cualificou de \u201cxente moi rari\u00f1a\u201d o matem\u00e1tico Grigory Perelman. A aparente raz\u00f3n para dedicarlle tal cualificativo era que se negara a recoller a Medalla Fields, equivalente ao Nobel das matem\u00e1ticas e premiado cun mill\u00f3n de d\u00f3lares. Perelman recibiu tan alta consideraci\u00f3n por … Seguir lendo Son os matem\u00e1ticos xente rara?<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[39,7,18],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4143"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4143"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4150,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4143\/revisions\/4150"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}