{"id":4348,"date":"2015-10-23T06:00:05","date_gmt":"2015-10-23T06:00:05","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4348"},"modified":"2015-10-22T11:50:34","modified_gmt":"2015-10-22T11:50:34","slug":"galicia-e-os-galegos-na-poesia-castela-xxvi-ruben-dario","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4348","title":{"rendered":"Galicia e os galegos na poes\u00eda castel\u00e1 XXVI. Rub\u00e9n Dar\u00edo"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><i><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-4349\" alt=\"ruben 1\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-1-181x300.jpg\" width=\"181\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-1-181x300.jpg 181w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-1-619x1024.jpg 619w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-1-900x1486.jpg 900w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-1.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 181px) 100vw, 181px\" \/><\/a>Rom\u00e1n Ar\u00e9n. <\/i><\/b>A gran renovaci\u00f3n hisp\u00e1nica en poes\u00eda \u00e9 obra do nicaraguano Rub\u00e9n Dar\u00edo, a\u00ednda que se lle poden atopar precursores en Salvador Rueda ou Manuel Reina, e mesmo unha precursora, Rosal\u00eda, na liberdade m\u00e9trica. Pero a orixe \u00e9 francesa: parnasianismo, simbolismo, decadentismo, Verlaine ante todo.\u00a0O primeiro poema que imos relacionar, vencellar con Galicia, \u00e9 o \u201cSoneto autumnal al marqu\u00e9s de Bradom\u00edn\u201d, dedicado ao seu amigo Valle-Incl\u00e1n, aparecido en <i>Cantos de vida y esperanza <\/i>(1905) (\u201cMarqu\u00e9s (como el divino lo eres), te saludo.\/Es el Oto\u00f1o, y vengo de un Versalles doliente.\/Hab\u00eda mucho fr\u00edo y erraba vulgar gente.\/El chorro de agua de Verlaine estaba mudo\u201d<!--more-->, no que o ton parnasiano se envurulla en iron\u00eda, pero \u00e9 m\u00e1is famosa a \u201cBalada laudatoria a don Ram\u00f3n Mar\u00eda del Valle-Incl\u00e1n\u201d, pois fala de Galicia, de xeito medievalizante, pero en positivo:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Del pa\u00eds del sue\u00f1o, tinieblas, brillos,\/donde crecen plantas, flores extra\u00f1as,\/entre los escombros de los castillos,\/junto a las laderas de las monta\u00f1as;\/donde los pastores en sus caba\u00f1as\/rezan, cuando al fuego dormita el can,\/y donde las sombras antiguas van\/por cuevas de lobos y de raposas,\/ha tra\u00eddo cosas muy misteriosas\/Don Ram\u00f3n Mar\u00eda del Valle-Incl\u00e1n&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Valle mereceu a\u00ednda o \u201cSoneto para el se\u00f1or don Ram\u00f3n del Valle-Incl\u00e1n (\u201cEste gran don Ram\u00f3n, de las barbas de chivo,\/cuya sonrisa es la flor de su figura&#8230;). Valle foi motivo po\u00e9tico para outros poetas: Antonio Machado, Antonio Palomero, Xavier Boveda, Luis Araquistain, Francisco Luis Bern\u00e1rdez, Gerardo Diego e outros, que sei que o profesor Alonso Montero recolleu. Con Rosal\u00eda e Castelao, Curros e Franco, \u00e9 o galego con m\u00e1is cantores. Se aos galegos nos preguntasen que elementos consideramos m\u00e1is enxebres, estou seguro que a gaita aparecer\u00eda en case todas as respostas (co carro, o cruceiro, o caldo&#8230;), e non me deixar\u00e1 mentir a antolox\u00eda <i>A gaita, o gaiteiro e os gaiteiros na poes\u00eda galega <\/i>(1853-2012), que Alonso editou en 2012, con vinte e nove poetas en galego, pero hai que lembrar que en castel\u00e1n foi cantada a gaita por outros poetas: Luz Pozo Garza, Antonio Rey Soto, e a\u00ednda por moitos m\u00e1is en galego: Xulio Sig\u00fcenza, Cunqueiro, Pimentel, Garc\u00eda Teijeiro, Zapata Garc\u00eda, Rey Romero, Rubinos, Paz Lest\u00f3n, Puente Bra\u00f1as, Iglesia Alvari\u00f1o, Cacheiro Varela, Xos\u00e9 M\u00aa \u00c1lvarez Bl\u00e1zquez, Cabada, Eladio Rodr\u00edguez&#8230; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-2.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-4350\" alt=\"ruben 2\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-2-202x300.jpg\" width=\"202\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-2-202x300.jpg 202w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ruben-2.jpg 338w\" sizes=\"(max-width: 202px) 100vw, 202px\" \/><\/a>Pero tam\u00e9n por Rub\u00e9n Dar\u00edo en \u201cGaita galaica\u201d, soneto do libro <i>Poema del oto\u00f1o y otros poemas<\/i> (1910), fermoso poema que traduciu en 1918 Evaristo Correo Caderon para &lt;A Nosa Terra&gt; e que tam\u00e9n reproduce Alonso. Non sigo a s\u00faa edici\u00f3n, sen\u00f3n a orixinal, sen p\u00f3r as mi\u00f1as pecadoras mans no texto:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gaita galaica, sabe cantar\/o que profundo e doce nos \u00e9.\/Dis d\u2019amor, e dis despois\/d\u2019un amargor com\u2019o da mar.\/Canta. E o tempo faremos danzar\/o fino verso de r\u00edtmicos p\u00e9s.\/Xa nol-o dix\u2019o Eclesiast\u00e9s:\/tempo hai de todo; hai tempo d\u2019amar,\/tempo de ganar, tempo de perder,\/tempo de prantar, tempo de coller,\/tempo de chorar, tempo de re\u00edr,\/tempo de rachar, tempo de coser,\/tempo d\u2019espallar e de recoller,\/tempo de nacer, tempo de morrer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Con este poema dialogar\u00e1 o galego-arxentino Francisco Luis Bern\u00e1rdez en 1922, no libro <i>Bazar,<\/i> co texto \u201cGaitero\u201d:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cHermano Rub\u00e9n:\/el alma, de estopa\/canallesca,\/de la tropa guignolesca\/del bazar,\/\u00bfno dice tambi\u00e9n, este sollozar\/tr\u00e9mulo de amor,\/de aquel amargor\/como de la mar?\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rom\u00e1n Ar\u00e9n. A gran renovaci\u00f3n hisp\u00e1nica en poes\u00eda \u00e9 obra do nicaraguano Rub\u00e9n Dar\u00edo, a\u00ednda que se lle poden atopar precursores en Salvador Rueda ou Manuel Reina, e mesmo unha precursora, Rosal\u00eda, na liberdade m\u00e9trica. Pero a orixe \u00e9 francesa: parnasianismo, simbolismo, decadentismo, Verlaine ante todo.\u00a0O primeiro poema que imos relacionar, vencellar con Galicia, \u00e9 &hellip; <a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4348\" class=\"more-link\">Seguir lendo <span class=\"screen-reader-text\">Galicia e os galegos na poes\u00eda castel\u00e1 XXVI. Rub\u00e9n Dar\u00edo<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,10,28],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4348"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4348"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4427,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4348\/revisions\/4427"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}