{"id":4763,"date":"2015-12-29T06:00:57","date_gmt":"2015-12-29T06:00:57","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4763"},"modified":"2015-12-21T19:56:23","modified_gmt":"2015-12-21T19:56:23","slug":"preservar-a-toponimia","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4763","title":{"rendered":"Preservar a toponimia"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_4765\" aria-describedby=\"caption-attachment-4765\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/rio.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4765\" alt=\"Castro Lampreeiro. Con frecuencia, o nome f\u00e1lanos dun pasado, dunha historia, dunha cultura da que somos herdeiros. Un patrimonio a preservar \" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/rio-300x200.jpg\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/rio-300x200.jpg 300w, http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/rio.jpg 845w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4765\" class=\"wp-caption-text\">Castro Lampreeiro. Con frecuencia, o nome f\u00e1lanos dun pasado, dunha historia, dunha cultura da que somos herdeiros. Un patrimonio a preservar<\/figcaption><\/figure>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Pedro Garc\u00eda Vidal.\u00a0<\/strong><\/em>Empoleirada sobre o r\u00edo, aparece ante a nosa mirada a figura dunha pequena aldea co seu entrabado fermosamente estendido pola cumieira dun resistente espor\u00f3n gran\u00edtico. O seu nome, Castro Lampreeiro, estanos a falar dunha antiga poboaci\u00f3n prerromana que ti\u00f1a nas augas pr\u00f3ximas unha abondosa fonte de vida. <!--more-->Ao fondo, o r\u00edo Tambre -o Tamaris romano, actor principal na xeograf\u00eda da r\u00eda de Muros-Noia- debuxa o seu tramo final. Cun flu\u00edr cansi\u00f1o que manifesta no serpeante cami\u00f1ar, os dep\u00f3sitos dos materiais antes transportados dan forma agora a terreos lamacentos como a illa de Me\u00e1n, na metade do seu curso, ou favorecen a presenza de extensos canavais que colonizan as ribeiras. Voando sobre as augas, como unha fina li\u00f1a, a m\u00edtica Pontenafonso, representa a memoria da umbilical uni\u00f3n p\u00e9trea das terras de Outes e de Noia.<\/p>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\">O territorio cobra unha nova dimensi\u00f3n cando algu\u00e9n ao noso car\u00f3n, empregando as palabras exactas do terreo, describe aquilo que ollamos. Ante a mirada especializada de quen distingue na cuberta verde que o mimetiza todo, os elementos e os seus nomes distintivos, a paisaxe vai tomando corpo.<\/p>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\">Baixo cada nome (top\u00f3nimo, hidr\u00f3nimo, etc\u00e9tera) imos deducindo a s\u00faa prehistoria, colonizaci\u00f3n, xeolox\u00eda, hidrolox\u00eda, agricultura, gander\u00eda, cultos, deuses, etc\u00e9tera. As\u00ed entendida, a paisaxe \u00e9 sempre unha construci\u00f3n cultural. Baixo este punto de vista, a lingua \u00e9 inseparable da paisaxe.<\/p>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\">A toponimia \u00e9 a pegada na linguaxe dos procesos de ocupaci\u00f3n do espazo xeogr\u00e1fico por parte das diferentes civilizaci\u00f3ns no tempo. Un top\u00f3nimo certifica a relaci\u00f3n do ser humano co espazo onde desenvolve a s\u00faa vida, \u00e9 o testemu\u00f1o da conversi\u00f3n do espazo en lugar.<\/p>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\">As diferentes comunidades outorgaron ao territorio distintos usos e valores que, con frecuencia, van aparecer reflectidos nos nomes cos que salpicaron as novas xeograf\u00edas humanizadas. A toponimia representa, xa que logo, a cartograf\u00eda da palabra na terra. A diferenza de hoxe, en que o nome \u00e9 s\u00f3 iso, un c\u00f3digo, unha clave ou xeito de identificaci\u00f3n sen proporcionar maiores contidos, no pasado, naquela sociedade rural, agraria e mari\u00f1eira, os nomes respond\u00edan \u00e1s propiedades de cada quen ou dun lugar. Nomes dos lugares que son parte principal da historia dun territorio e das s\u00faas paisaxes habitadas. O top\u00f3nimo \u00e9 unha ferramenta para todos os traballadores da terra, representa a historia reconstru\u00edda. A tradici\u00f3n, os costumes da poboaci\u00f3n ocupante do territorio.<\/p>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\">Pero os top\u00f3nimos semellan non ser inocentes dende o punto de vista ideol\u00f3xico.<\/p>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\">A configuraci\u00f3n e evoluci\u00f3n dos top\u00f3nimos do territorio galego no transcurso do s\u00e9culo XX revelan \u00e1s claras o esforzo do r\u00e9xime franquista e da ideolox\u00eda que o sustentaba por modelar e controlar a paisaxe simb\u00f3lica para adecuala \u00e1 s\u00faa respectiva concepci\u00f3n da naci\u00f3n e da sociedade. A axitada historia da toponimia galega na era contempor\u00e1nea resulta ilustrativa de como dende o poder se levan a cabo \u00abpol\u00edticas de memoria oficiais\u00bb: San Justo de Tojosoutos, La Puebla del Carami\u00f1al, Rianjo, Noya, Sanjenjo, Puerto del Son&#8230;<\/p>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\">Na actualidade, a desaparici\u00f3n da toponimia ten que ver con outras causas. Galicia \u00e9 verde, pero ese verdor non \u00e9 s\u00f3 dos prados, \u00e9 tam\u00e9n o dos toxos e xestas, as plantas da resignaci\u00f3n, do abandono. O pa\u00eds est\u00e1 sendo abandonado, despob\u00f3ase sen pr\u00e9sa pero sen pausa levando consigo a toponimia local.<\/p>\n<p itemprop=\"text\" style=\"text-align: justify;\">Nese drama silandeiro da emigraci\u00f3n forzada, tam\u00e9n a perda, a extinci\u00f3n dun top\u00f3nimo, \u00e9 un furado doloroso na paisaxe humana, na xeograf\u00eda emocional da terra que habitamos.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pedro Garc\u00eda Vidal.\u00a0Empoleirada sobre o r\u00edo, aparece ante a nosa mirada a figura dunha pequena aldea co seu entrabado fermosamente estendido pola cumieira dun resistente espor\u00f3n gran\u00edtico. O seu nome, Castro Lampreeiro, estanos a falar dunha antiga poboaci\u00f3n prerromana que ti\u00f1a nas augas pr\u00f3ximas unha abondosa fonte de vida.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[39,7,34],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4763"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4763"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4766,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4763\/revisions\/4766"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}