{"id":4782,"date":"2015-12-17T06:00:38","date_gmt":"2015-12-17T06:00:38","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4782"},"modified":"2015-12-14T11:36:51","modified_gmt":"2015-12-14T11:36:51","slug":"as-ultimas-galerias-de-xose-maria-alvarez-caccamo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=4782","title":{"rendered":"As \u00faltimas galer\u00edas, de Xos\u00e9 Mar\u00eda \u00c1lvarez C\u00e1ccamo"},"content":{"rendered":"

\"c\u00e1ccamo1\"<\/a>Antonio Pi\u00f1eiro.\u00a0<\/strong><\/em>Engaiolante, o caneo reflexivo ao que nos convida Xos\u00e9 Mar\u00eda \u00c1lvarez C\u00e1ccamo con esta conmovedora historia. Un relato que aloumi\u00f1a e estremece, agora apracible e por momentos calafriante, mais finalmente revelador, intensamente revelador.\u00a0A imaxe da nai nun xeri\u00e1trico, ou paseando na cadeira de rodas, coa memoria deteriorada, \u00e9 quizais unha das situaci\u00f3ns m\u00e1is desacougantes. Esa vacuidade repentina non se entende, non se acepta, porque d\u00e1 de cheo coa caducidade -coa finitude das cousas, da consciencia, do tempo, do espazo- que, como ben sabemos, \u00e9 un deses conceptos que non concibe a mente humana. Di Nicholas Fearn que a amnesia, a perda da memoria, \u00e9 a posibilidade do apagamento da identidade, que cando se esquecen os amigos e familiares, o pasado e ata o propio nome, pode parecer que se te\u00f1a un convertido noutra persoa. Pero non pecha, Fearn, a porta. Sen\u00f3n que a abre. Di que, se ben somos un pestanexo nun pestanexo, e a memoria e outros trazos psicol\u00f3xicos poden ser indicativos da identidade persoal, non a constit\u00faen exclusivamente. Ao meu entender esa \u00e9, al\u00e9n dos sucesos e do tri\u00e1ngulo que tam\u00e9n lle atinxe, a materia literaria d`As \u00daltimas galer\u00edas: <\/i>ese latexo reco\u00f1ecible no fondo do ollo, ao mirarmos directamente a quen perdeu os recordos. Ese silencio que adoita rematar nun sorriso de aceptaci\u00f3n e que circula polas febras emocionais, intanxibles e inesgotables da maternidade.<\/p>\n

Manuel, fillo de Amalia, acompa\u00f1a a s\u00faa nai no final da s\u00faa existencia, mentres vai enchendo o baleiro da memoria ca\u00edda e percorrendo tempos, espazos, vieiros, obxectos, recendos e situaci\u00f3ns coas que, sen se decatar, est\u00e1 a desenlear o f\u00edo dunha arrepiante historia. El \u00e9 agora a memoria de quen lle deu o ser e, nese papel, sente que debe entrar tam\u00e9n noutro dos seus recullos, o da memoria escrita, \u00edntima e hai tempo pechada, dunhas cartas e dun diario. A\u00ed \u00e9 onde vai dar co arrep\u00edo, coa inesperada confluencia de d\u00faas traxectorias, unha obsesiva, con Tucho Ru\u00edz, envolvida na atmosfera das persecuci\u00f3ns e inquinas dos anos trinta e corenta, e outra con Ram\u00f3n, intenso amor no que finalmente desemboca o tri\u00e1ngulo cuxo resultado, traum\u00e1tico antefinal da novela, \u00e9 o propio Manuel.<\/p>\n

\"c\u00e1ccamo2\"<\/a>C\u00e1ccamo usa o argumento co prop\u00f3sito aparente de desvelar ese segredo, algo que permanece intelixentemente poxante, intelixentemente velado a trav\u00e9s de pequenas inserci\u00f3ns que, na lectura, non \u00e9 dif\u00edcil poder ir percibindo. Mais coido que este pretexto argumental, sendo o f\u00edo da novela, non \u00e9 o do seu interese. O discurso bascula constante e sutilmente cara \u00e1 meditaci\u00f3n, en clave literaria, sobre a perda da consciencia memor\u00edstica, dos veos que anubran o alicerce da persoa, iso da morte identitaria, que lemos en Nicholas Fearn.<\/p>\n

Quizais por iso C\u00e1ccamo\u00a0conduza boa parte do relato a trav\u00e9s do equilibrio entre as emoci\u00f3ns e as situaci\u00f3ns, do equilibrio entre imaxes e sentimentos. Mesmo o veh\u00edculo narrativo chega a ter o ton dunha emotiva conversa que oscila entre o fillo e a nai e entre o fillo e n\u00f3s, coma en ondas que vi\u00f1esen simbolizar o ritmo mareiro das vagas do recordo, e nese veh\u00edculo van tam\u00e9n os obxectos arredor dos que pivotan a memoria e as sensaci\u00f3ns: un auto, as fotograf\u00edas do album familiar, un feixe de cartas, un diario, unhas amizades, notas musicais nas que nos iremos reco\u00f1ecendo parte daquela gran sinfon\u00eda de pendellos, soles, grises, restrollos, lada\u00ed\u00f1as, so\u00f1os e ferranchos da atmosfera dos anos cincuenta e sesenta, coma se fosen as cousas as aut\u00e9nticas depositarias desa memoria. C\u00e1ccamo tece a novela a trav\u00e9s das pequenas actitudes dos personaxes, da letra min\u00fascula de episodios de acci\u00f3n controlada, coma por exemplo na pasaxe das compras: \u201c\u2026d\u00eda de tendas abertas e vida de pasos r\u00e1pidos \u2026 da man da mi\u00f1a nai, e Ana, a brincos r\u00edtmicos \u2026\u201d (pax. 54), co fillo cami\u00f1ando da man da nai, turrado por ela e fac\u00e9ndoo ir \u00e1s alancadas, nunha imaxe colectiva daquela estra\u00f1a pr\u00e9sa -non lles resulta familiar?- coa que sempre andabamos polas r\u00faas.<\/p>\n

\"c\u00e1ccamo3\"<\/a>O uso da voz \u00edntima \u00e9 case esencial (a pesar do contraste rexistros. Non \u00e9 o mesmo unha carta de namorado adolescente ca o relato dun episodio hist\u00f3rico, ambos presentes, entre outros, e sabiamente mesturados), mais \u00e9 unha voz fusible, emp\u00e1tica, na que entra tam\u00e9n, xa digo, o lector que se pon no lugar, que \u00e9 convidado a ser unha terceira canle dos recordos a trav\u00e9s dunha atmosfera que reco\u00f1ece pr\u00f3xima. C\u00e1ccamo aborda esa atmosfera precisamente a partir da busca, si, e arredor do significado dese concepto: o do esquecemento, na desacougante futilidade do ser cimbrado ao mundo, \u00e9 dicir, do ser que segundo os existencialistas consistir\u00eda precisa e simplemente na \u201cserie de empresas-recordos\u201d que se te\u00f1en sido, pero que se albisca nese algo m\u00e1is.<\/p>\n

Non se confunda o lector, daquela, porque, malia que nos atopemos diante dun relato levadeiro, hai un transfondo, unha densidade do pensamento que, lendo, transmite incluso o grao en que Pepe C\u00e1ccamo est\u00e1 a sentir o desacougo mentres o comp\u00f3n, perc\u00edbese incluso a conmoci\u00f3n no intre no que est\u00e1 a escribir os par\u00e1grafos soltos cos que se inicia todo borrador. Hai uns d\u00edas, asistindo \u00e1 representaci\u00f3n teatral de El hijo de la novia<\/i> (magn\u00edficos Tina Sainz, \u00c1lvaro de Luna, Dorleta Urretabizkaia, Mikel Laskurain e Juanjo Artero) puiden atopar isto mesmo nas respostas finais da dona, despois dos episodios do desprezo ao fillo e ao marido desco\u00f1ecidos. A resposta final nese si, viejito, si, <\/i>que \u00e9 o reduto instintivo e fort\u00edsimo dos elos do ser que Xos\u00e9 Mar\u00eda \u00c1lvarez C\u00e1ccamo explora n`As \u00faltimas galer\u00edas<\/i>.<\/p>\n

Lin a novela coma unha gran alegor\u00eda. A alegor\u00eda dos dous lados da vida, o claro e o escuro, o tanxible e o sensible, o cognitivo e o emotivo, que inevitablemente a conforman, que moldean a persoa e que ter\u00eda o seu colof\u00f3n nesa inquietante posibilidade coa que Pepe Caccamo pecha o relato: \u201c\u2026falar\u00eda en silencio cos meus ollos para reafirmarme na luz do esquecemento\u2026\u201d (pax. 199), nun como axioma meditativo: esquecer todo o acontecer real-material para chegar a unha esencia tan insondable coma perceptible, revelada aqu\u00ed no v\u00ednculo entre nai e fillo. Marabilloso, Xos\u00e9 Mar\u00eda \u00c1lvarez C\u00e1ccamo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Antonio Pi\u00f1eiro.\u00a0Engaiolante, o caneo reflexivo ao que nos convida Xos\u00e9 Mar\u00eda \u00c1lvarez C\u00e1ccamo con esta conmovedora historia. Un relato que aloumi\u00f1a e estremece, agora apracible e por momentos calafriante, mais finalmente revelador, intensamente revelador.\u00a0A imaxe da nai nun xeri\u00e1trico, ou paseando na cadeira de rodas, coa memoria deteriorada, \u00e9 quizais unha das situaci\u00f3ns m\u00e1is desacougantes. … Seguir lendo As \u00faltimas galer\u00edas, de Xos\u00e9 Mar\u00eda \u00c1lvarez C\u00e1ccamo<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[35,9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4782"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4782"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4788,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4782\/revisions\/4788"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}