{"id":5026,"date":"2016-01-26T06:00:34","date_gmt":"2016-01-26T06:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=5026"},"modified":"2016-01-20T11:09:56","modified_gmt":"2016-01-20T11:09:56","slug":"fontan-iv-de-marcos-calveiro","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=5026","title":{"rendered":"Font\u00e1n (IV), de Marcos Calveiro"},"content":{"rendered":"

\"1\"<\/a>Antonio Pi\u00f1eiro.\u00a0<\/strong><\/em>Despois da lectura das s\u00faas d\u00faas obras anteriores, Festina lente<\/i> e Settecento<\/i>, xa ti\u00f1a claro que Marcos Calveiro estaba a desenvolver unha linguaxe propia coa que, m\u00e1is al\u00e1 de relatar, semella que converse coas \u00e9pocas. Calveiro aprendeu a conversar cos s\u00e9culos, a comprender os seus protagonistas, mellor a\u00ednda ca iso: a estar entre eles, coma un testemu\u00f1o supernumerario do seu acontecer. E desa conexi\u00f3n \u00e9 da que se desprende o realismo da s\u00faa confianza cos personaxes, coma de compa\u00f1eiros de cami\u00f1o ou de pupitre, nesa constante sensaci\u00f3n de detalle \u00edntimo que zumega esta nova novela, Font\u00e1n<\/i>.<\/p>\n

Emocionado quedei, francamente, diante desta achega s\u00faa, onde \u00e9 el mesmo o que empeza confesando que sentiu unha especie de imantaci\u00f3n polas cousas, sucesos, pensamentos, lugares que foron os da vida do cart\u00f3grafo galego.<\/p>\n

Despunta o s\u00e9culo XIX, Domingo Font\u00e1n, rematados os seus estudos de formaci\u00f3n, comeza a impartir docencia na Universidade de Santiago mentres d\u00e1 os primeiros pasos que o levar\u00e1n a elaborar a Carta Xeom\u00e9trica de Galicia. A\u00ednda non se amansaron as turbulencias das d\u00faas d\u00e9cadas anteriores, as revoluci\u00f3ns constitucionalistas, o choque entre ideas, a invasi\u00f3n napole\u00f3nica, as Cortes de C\u00e1diz, as represi\u00f3ns, as liortas, as persecuci\u00f3ns e o manique\u00edsmo do que el, a pesar de todo, sacar\u00e1 azos dabondo para sumarse \u00e1s iniciativas do progreso que abrollan por toda Europa. Metido nunha tirapuxa de envexas, intrigas, receos e violencia, tentar\u00e1 sortear toda a mara\u00f1a de obst\u00e1culos que se lle cruzan, para levar adiante o seu proxecto vital, o seu so\u00f1o nacido, coma case todos os so\u00f1os, de rubir \u00e1 rocha da paisaxe da s\u00faa infancia, chamada O Mundo. Non sen adversidade, percorre ese cami\u00f1o que levar\u00e1 \u00e1 confluencia, na alquimia literaria de Marcos Calveiro, do seu fito e mais o da Historia de Galicia cun dos finais de novela m\u00e1is elegantes e sut\u00eds que te\u00f1o lido.<\/p>\n

Tras o inicio aleg\u00f3rico da escalada do penedo, que se pode dicir que anticipa en gran medida o sentido de toda a novela, o argumento estrut\u00farase en oito corpos que, ao modo de actos, Calveiro vai subtitulando e introducindo cunha pequena peza coa que ilumina momentos da infancia de Mingos, coma alicerces espirituais doutros tantos elos da s\u00faa biograf\u00eda: o espertar intelectual, o do namoramento, o lugar do abraio; conseguindo con tal recurso consolidar a estrutura narrativa nunha malla non aparente, m\u00e1is fortemente cohesionadora da lectura.<\/p>\n

\"marcos\"<\/a>Calveiro utiliza, ademais dese, recursos, ao meu ver, moi eficaces para se conducir e nos conducir na historia. Imprime, por exemplo, fluidez total ao texto (insisto no da conversa) quit\u00e1ndolle os gui\u00f3ns indicativos de di\u00e1logo. Precip\u00edtanos nese di\u00e1logo que se acelera mesmo coma se escorregase polo interior do tubo do tempo. Ou omite verbos, en medidos par\u00e1grafos, nunha manobra que denota o seu bo co\u00f1ecemento do lector. Sabe onde a percepci\u00f3n lectora completar\u00e1 o oco estil\u00edstico, econ\u00f3mico, est\u00e9tico ou po\u00e9tico da sintaxe. \u201c\u2026\u00c1s tardi\u00f1as, dende unha fiestra da casa, Mingos gustaba de ollar o Mundo, e so\u00f1aba.\/ O leigo. O covarde. So\u00f1aba.\/ Con medilo. Con trazalo. Con abranguelo.\/ Impo\u00f1ente. Inalterable.\/ O Mundo<\/i>\u2026\u201d (Pax. 14). Ou forza o uso, dir\u00eda eu o uso musical, dos signos de puntuaci\u00f3n, coa mesma finalidade de imprimir ritmo. Ou acurta as frases ata o extremo de convertelas en alancadas impresionistas. Ou fai recaer toda a forza dunha pasaxe nun \u00fanico concepto -\u201c\u2026Unha palabra que Douar repet\u00eda moito.\/ Oaled.\/ Fogar\u2026\u201d- <\/i>(Pax. 183)- secando a s\u00faa enunciaci\u00f3n e envolv\u00e9ndoa con outros que previamente se encargan de xerar mentalmente a imaxe: alma, cheminea, faro, destino, morri\u00f1a, devanceiros, etc. Ou inserta presenzas directas dos sucesos polos que se transita, coma no caso dos tres artigos da Constituci\u00f3n de C\u00e1diz, na p\u00e1xina 88, utiliz\u00e1ndoos coma unha sorte de presente hist\u00f3rico non do tempo verbal, sen\u00f3n da atmosfera e mais do episodio literarios. Ou d\u00e1lle un peche propio a alg\u00fans dos cap\u00edtulos, facendo deles pequenas pezas narrativas completas, redondas, recullos da lectura total (a introdutoria de O AMOR<\/i>, p.e.) coma asumindo para o libro a m\u00e1xima do car\u00e1cter completo, preciso, circular, entre o principio e a fin na natureza -\u201c\u2026Mais esa viaxe non \u00e9 circular, sen\u00f3n triangular, matinaba Font\u00e1n<\/i>\u2026\u201d- (Pax. 235), que o cart\u00f3grafo concibe coma un tri\u00e1ngulo.<\/p>\n

\"fontan5\"<\/a>Font\u00e1n<\/i> par\u00e9ceme o exemplo arquet\u00edpico da novela hist\u00f3rica, por canto ao lermos a peripecia vital do protagonista, imos vivindo con el cada intre, cada sensaci\u00f3n, cada acontecer do seu tempo. Por veces, mesmo cede Calveiro a esta tentaci\u00f3n historiogr\u00e1fica (cap\u00edtulo II da cuarta parte, A semente<\/i>, p\u00e1xs. 118-120) pas\u00e1ndoa ao primeiro plano non coma ambientaci\u00f3n ou novelaci\u00f3n do momento hist\u00f3rico, sen\u00f3n sabedor da s\u00faa transcendencia, sabedor de que determinado episodio \u00e9 parte indisoluble e necesaria do retrato que de Font\u00e1n lle est\u00e1 a dar ao lector, de tal maneira que o libro adquire a virtude de ser un saboroso veh\u00edculo do co\u00f1ecemento do s\u00e9culo XIX galego, entre o reinado de Carlos IV e o isabelino ou, o que \u00e9 o mesmo, o do paso do Antigo ao Novo R\u00e9xime.<\/p>\n

Por iso, cunha receita case perfecta de dicci\u00f3n, informaci\u00f3n, estilo, l\u00e9xico e amenidade, dir\u00eda eu que \u00e9 este Font\u00e1n<\/i>, de Marcos Claveiro, o id\u00f3neo candidato a facer do libro unha lectura recomendada.<\/p>\n

Font\u00e1n<\/i> deixa moi bo sabor de boca ao lelo, un sabor de boca que se percibe tam\u00e9n nos comentarios espont\u00e1neos, como nos sucedeu hai uns d\u00edas a Pedro Garc\u00eda Vidal e a min, falando de literatura na esquina de Fonseca, cando os dous coincidimos practicamente en todos os matices -Historia, personaxe, lectura, etc- ao respecto da novela de Calveiro, da que el v\u00e9n de engadir a importante rese\u00f1a de ofrecer, ademais, a especial relaci\u00f3n de Domingo Font\u00e1n con Noia.<\/p>\n

Ao rematar de ler o libro non puiden evitar facer d\u00faas cousas: unha, volver ollar o mapa galego de Domingo Font\u00e1n, a poderosa mestura de revoluci\u00f3n, astronom\u00eda e so\u00f1o que pode chegar desprenderse duns pregos de cartolina; e a outra, ir a Portas e tentar de localizar ese con chamado O Mundo, para volver ler nunha andaina as paisaxes e as evocaci\u00f3ns desta engaiolante novela de Calveiro.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Antonio Pi\u00f1eiro.\u00a0Despois da lectura das s\u00faas d\u00faas obras anteriores, Festina lente e Settecento, xa ti\u00f1a claro que Marcos Calveiro estaba a desenvolver unha linguaxe propia coa que, m\u00e1is al\u00e1 de relatar, semella que converse coas \u00e9pocas. Calveiro aprendeu a conversar cos s\u00e9culos, a comprender os seus protagonistas, mellor a\u00ednda ca iso: a estar entre eles, … Seguir lendo Font\u00e1n (IV), de Marcos Calveiro<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[35,9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5026"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5026"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5031,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5026\/revisions\/5031"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}