{"id":9176,"date":"2018-05-03T06:00:02","date_gmt":"2018-05-03T06:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=9176"},"modified":"2018-04-29T17:16:00","modified_gmt":"2018-04-29T17:16:00","slug":"farina-e-a-filoloxia","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=9176","title":{"rendered":"Fari\u00f1a e a filolox\u00eda"},"content":{"rendered":"

\"fotonoticia_20180315142022_800\"<\/a>C\u00e9sar Alen.\u00a0<\/strong><\/em>Toda novela ten m\u00faltiples lecturas, diversos enfoques, e todos igual de lex\u00edtimos. En certo xeito, \u00e9 o propio lector quen acaba dando o significado definitivo ao texto (como ben apuntou o fil\u00f3logo e ling\u00fcista franc\u00e9s Roland Bhartes).\u00a0A novela Fari\u00f1a, m\u00e1is que unha novela \u00e9 un ensaio xornal\u00edstico, ata poder\u00eda pasar por un libro de historia contempor\u00e1nea. O seu autor Nacho Carretero fixo un espectacular traballo de recompilaci\u00f3n de informaci\u00f3n. Non escatimou no seu esforzo para indagar nas hemerotecas e sobre todo nos xulgados. Non esquezamos que a maior\u00eda dos datos que enchen o libro foron publicados e son de dominio p\u00fablico. Por iso non entendo ese ataque frontal contra o libro.
\nSe algo fixo ben Nacho Carretero foi documentarse, un verdadeiro traballo detectivesco, e eu atrever\u00edame a dicir que filol\u00f3xico. Digo filol\u00f3xico, porque a filolox\u00eda \u00e9 algo m\u00e1is que o estudo da linguaxe en si mesma. A linguaxe carece de entidade se non se apoia na historia, no estudo do pasado e do presente. A este respecto o insigne Am\u00e9rico Castro escrib\u00eda: \u201ca filolox\u00eda sup\u00f3n reconstru\u00edr os estados de civilizaci\u00f3n que xacen inertes nas p\u00e1xinas dos textos\u201d. Polo tanto nada do hist\u00f3rico \u00e9 alleo \u00e1 filolox\u00eda. A linguaxe non \u00e9 m\u00e1is nin menos que a expresi\u00f3n dun tempo, dun momento dado na historia, enfoque que se co\u00f1ece como sincron\u00eda.
\nNo texto de Carretero apenas hai un argumento, entendido como a invenci\u00f3n dunha trama, articulado nuns personaxes. E non o digo en detrimento da s\u00faa obra, sen\u00f3n para entender ou facer entender a falta de aleivos\u00eda ou de calquera atisbo de animadversi\u00f3n. A propia estrutura narrativa pon de manifesto a s\u00faa formulaci\u00f3n as\u00e9ptica. Non hai un protagonista. Non, son feitos contados desde un distante punto de vista indefinido. A utilizaci\u00f3n de verbos descritivos como o pret\u00e9rito imperfecto denota un afastamento propio dun documentalista.<\/p>\n

\"Foto:<\/a>
Foto: La Replica<\/figcaption><\/figure>\n

Desde ese punto de vista, o catedr\u00e1tico de lingua espa\u00f1ola Francisco Abad Nebod opina: \u201cAs linguas humanas non existen f\u00f3ra da s\u00faa circunstancialidade concreta. A filolox\u00eda \u00e9 simplemente unha t\u00e9cnica de interpretaci\u00f3n, especificamente de textos escritos vinculados a unha cultura determinada\u201d.
\n\u00c9 esa definici\u00f3n a que nos vale para situar a obra do autor galego. Tr\u00e1tase de plasmar a trav\u00e9s da linguaxe unha cultura determinada. Aspectos historiogr\u00e1ficos b\u00e1sicos para entender o noso tempo e a sociedade que nos tocou vivir. Deste xeito, este tipo de libros son absolutamente necesarios, imprescindibles dir\u00eda eu. A maior\u00eda dos galegos sent\u00edronse interpelados. Logo de lelo p\u00f3dese entender mellor a idiosincras\u00eda dun pobo. Multitude de resortes at\u00e1vicos quedan perfectamente explicados. Por fin se descodifica a mensaxe cifrada na singularidade, a cristalizaci\u00f3n dunha forma de ser, de estar, de comportarse. As\u00ed pois, de novo Am\u00e9rico Castro acerta con esta definici\u00f3n: \u201cA filolox\u00eda \u00e9 unha ciencia esencialmente hist\u00f3rica, pois nos textos enc\u00e9rrase a pegada dos feitos tanto materiais como morais\u201d.
\n\"2_m3\"<\/a>Polo tanto, prohibir un libro as\u00ed \u00e9 como prohibir un libro sobre os Reis Cat\u00f3licos, Fernando VII, Xulio C\u00e9sar ou Hitler. Seica non entendemos mellor as atrocidades da historia unha vez postas negro sobre branco. \u00c9 de obrigado didactismo reproducir os feitos hist\u00f3ricos por moi crueis que sexan, a\u00ednda a costa de que algu\u00e9n se poida sentir ofendido.
\nRes\u00faltame curioso observar cantas persoas intentan parasitar unha obra exitosa. Calquera que pasase por al\u00ed crese con dereito a pedir o seu anaco de pastel. D\u00e1 igual o motivo, o porqu\u00e9, o importante \u00e9 chamar a atenci\u00f3n. Uns fano por falar demasiado e outros por estar calados cando o que lle correspond\u00eda era falar. Volvemos \u00e1s vellas teor\u00edas sobre a utilidade da arte.
\n\u00c9 natural e enriquecedor que un libro xere debate, que active opini\u00f3n, pero nada m\u00e1is. Unha obra de arte debe ser intocable, estar por encima do ben e do mal. Doutro xeito caemos na tentaci\u00f3n de convertela nun arma arreboladiza. Un instrumento pol\u00edtico e ideol\u00f3xico. Algo que doutra banda, xa advertira Plat\u00f3n hai s\u00e9culos.<\/p>\n

Un dos m\u00e9ritos do libro \u00e9 a s\u00faa vocaci\u00f3n historicista, \u00e9 dicir, a historia superponse \u00e1s continxencias e arbitrariedades individuais. A verdade hist\u00f3rica prevalece, \u00e1lzase por encima de calquera visi\u00f3n interesada. A magnitude dos feitos d\u00e1 calafr\u00edo. A sensibilidade queda ferida porque o autor m\u00f3stranos as entra\u00f1as dunha organizaci\u00f3n, cuxas ramificaci\u00f3ns chegan ata as mesmas cloacas do Estado.
\nPero como non contalo, como non describir os acontecementos que conmocionaron a sociedade da s\u00faa \u00e9poca. Sucesos que puxeron en p\u00e9 de guerra a miles de nais que escenificaron coas s\u00faas desgarradas protestas diante do Pazo de Bay\u00f3n, unha situaci\u00f3n descontrolada para miles de adolescentes dos anos oitenta.
\nAcontecementos, que doutra banda, forxaron un car\u00e1cter, un xeito de ser de todo un pobo, uns como actores principais e o resto da sociedade como meras comparsas. Queir\u00e1molo ou non, moitos dos nosos comportamento ve\u00f1en dados por acontecementos de tal relevancia social.
\n\"marisco-coca-y-domino-farina-no-es-narcos-ni-falta-que-le-hace\"<\/a>A xeograf\u00eda xoga un papel determinante, o clima tam\u00e9n. O demais faino o di\u00f1eiro e sobre todo o poder, as ansias de poder. Grazas a estas p\u00e1xinas comprobamos como unha organizaci\u00f3n deste calibre, composta na s\u00faa maior parte por simples mari\u00f1eiros puxo en xaque ao Estado todo poderoso.
\nEste \u00e9 un libro necesario, imprescindible. Unha peza m\u00e1is do complicado puzzle de que se comp\u00f3n a estrutura dunha sociedade. Os feitos hist\u00f3ricos, sociais, as variables xeogr\u00e1ficas son o substrato da filolox\u00eda que se plasma na linguaxe. Pero non esquezamos que a linguaxe f\u00f3rxana os seres humanos. Desde un enfoque diastr\u00e1tico, os grupos sociais que m\u00e1is se caracterizaron pola utilizaci\u00f3n de xergas foron os m\u00e1is marxinais por definici\u00f3n. Bandas criminais que pola s\u00faa natureza son proclives a desenvolver un argot (sociolectos). C\u00f3digos dif\u00edciles de descifrar para todo aquel que non pertenza ao seu c\u00edrculo, e dese xeito burlar o control policial.
\nA forza de percutir nos usos e costumes idiom\u00e1ticos, na m\u00e1is arraigada tradici\u00f3n, as novas palabras hanse ir facendo un lugar, a\u00ednda que a maior parte das veces de xeito abrupta, violentando a linguaxe, para dar cabida a novas necesidades.
\nSen ir m\u00e1is lonxe, a propia palabra \u201cfari\u00f1a\u201d, \u00e9 un bo exemplo diso. Est\u00e1 claro para case todo o mundo o significado connotativo que esconde. E desde grazas \u00e1 publicaci\u00f3n (ou secuestro) do libro de Nacho Carretero xa forma parte do acervo ling\u00fc\u00edstico e cultural, polo menos dos galegos.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

C\u00e9sar Alen.\u00a0Toda novela ten m\u00faltiples lecturas, diversos enfoques, e todos igual de lex\u00edtimos. En certo xeito, \u00e9 o propio lector quen acaba dando o significado definitivo ao texto (como ben apuntou o fil\u00f3logo e ling\u00fcista franc\u00e9s Roland Bhartes).\u00a0A novela Fari\u00f1a, m\u00e1is que unha novela \u00e9 un ensaio xornal\u00edstico, ata poder\u00eda pasar por un libro de … Seguir lendo Fari\u00f1a e a filolox\u00eda<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[82,7,9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9176"}],"collection":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9176"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9181,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9176\/revisions\/9181"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}