{"id":10092,"date":"2019-01-15T06:00:36","date_gmt":"2019-01-15T06:00:36","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=10092"},"modified":"2019-01-03T12:33:58","modified_gmt":"2019-01-03T12:33:58","slug":"os-fielatos-cen-anos-daquelas-casetas-de-consumos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=10092","title":{"rendered":"Os fielatos, cen anos daquelas casetas de consumos"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><b><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/A-HISTORIA.-JPG.-Fielato-Ponte-de-Noia-Foto-no-libro-Noia-e-Muros-paisaxes-urbanas-de-s\u00e9culos-de-Pedro-Garc\u00eda-Vidal.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-10093\" alt=\"A HISTORIA. JPG. Fielato Ponte de Noia (Foto no libro Noia e Muros paisaxes urbanas de s\u00e9culos de Pedro Garc\u00eda Vidal)\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/A-HISTORIA.-JPG.-Fielato-Ponte-de-Noia-Foto-no-libro-Noia-e-Muros-paisaxes-urbanas-de-s\u00e9culos-de-Pedro-Garc\u00eda-Vidal-300x193.jpg\" width=\"300\" height=\"193\" srcset=\"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/A-HISTORIA.-JPG.-Fielato-Ponte-de-Noia-Foto-no-libro-Noia-e-Muros-paisaxes-urbanas-de-s\u00e9culos-de-Pedro-Garc\u00eda-Vidal-300x193.jpg 300w, https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/A-HISTORIA.-JPG.-Fielato-Ponte-de-Noia-Foto-no-libro-Noia-e-Muros-paisaxes-urbanas-de-s\u00e9culos-de-Pedro-Garc\u00eda-Vidal.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><em>Manuel Mari\u00f1o del R\u00edo.<\/em>\u00a0<\/b>O <i>fielato<\/i> ou caseta de consumos era o nome popular que recibiron en Espa\u00f1a as casetas de cobro dos arbitrios e taxas, impostos sobre o trasfego de mercador\u00edas. O seu nome proced\u00eda do fiel ou balanza que se empregaba para a pesada dos produtos e a cobranza das taxas correspondentes. <!--more-->Oficialmente era a estaci\u00f3n sanitaria pois unha da s\u00faas funci\u00f3ns recadatorias serv\u00eda para exercer un certo control sanitario sobre os alimentos que entraban nas vilas e cidades.<b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Aqueles pequenos edificios aduaneiros controlaron o paso dos x\u00e9neros desde 1845, cando se implantou o imposto de consumos dentro dunha ampla reforma tributaria levada a cabo polo ministerio de Facenda, ata o comezo da d\u00e9cada dos sesenta do s\u00e9culo XX.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nun comezo as casetas eran de madeira para logo constru\u00edrse de pedra ou ladrillos e cemento. Situ\u00e1banse nas principais entradas e sa\u00eddas dos n\u00facleos de poboaci\u00f3n e, a\u00ednda que deb\u00edan estar abertos desde o amencer ata o solpor; o certo \u00e9 que o empregado nun fielato pod\u00eda estar vinte e catro horas seguidas, \u00e1s que logo segu\u00edan outras tantas de descanso.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tendo en conta que non exist\u00edan autom\u00f3biles, ou eran moi escasos, as mercador\u00edas eran transportadas en carros tirados por animais ou carretas empuxadas\u00a0 por persoas polo que\u00a0 non era doado fuxir sen pagar. Como era l\u00f3xico, os vendedores procuraban eludir a vixilancia do inspector correspondente para introducir animais, ovos, trigo, leite, pan, peixe,&#8230; agoch\u00e1ndoos. Esta tarefa era dif\u00edcil, pois os inspectores sub\u00edan \u00e1s carruaxes e revisaban os produtos transportados obrigando a satisfacer as taxas que lles correspond\u00edan. Mesmo hab\u00eda quen, aproveitando a escuridade da noite, buscaba atallos para introducir os x\u00e9neros, produtos ou animais, pois non estaban dispostos a pagar por eles xa que, en moitos casos, \u00eda constitu\u00edr o sustento das s\u00faas familias.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 O cobro dos arbitrios tivo antecedentes nun pasado nas alcabalas que se cobraban nas entradas das poboaci\u00f3ns ou, m\u00e1is recentemente \u2013s\u00e9culo XVIII\u2013 nos co\u00f1ecidos como <i>dereitos de portas<\/i> que se pagaban nas entradas das cidades e vilas importantes, onde se fixaban uns carteis coas tarifas a pagar polos diferentes x\u00e9neros e alimentos que se pretend\u00edan introducir para a s\u00faa venda. A finais do XIX entrou en vigor un regulamento con tarifas para a administraci\u00f3n e cobranza do imposto de consumos. Un artigo moi curioso dic\u00eda: <i>Por punto general no ser\u00e1n abiertos ni reconocidos los equipajes, cuando manifiesten sus due\u00f1os que no contienen especies de adeudo; pero en caso de sospecha vehemente, se proceder\u00e1 a abrirlos y reconocerlos<\/i>. A picaresca para introducir os produtos sen pasar polos fielatos apareceu decontado coa figura do <i>matuteiro<\/i> (de matutino), unha especie de contrabandista que introduc\u00eda as mercador\u00edas clandestinamente, antes de que amencese.<b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A partir de 1911 comezou a debaterse no Congreso a eliminaci\u00f3n do imposto de consumos e, dous anos despois, foi suprimido en moitos lugares. Pola contra, noutros continuou, malia as oposici\u00f3ns veci\u00f1ais que solicitaban a s\u00faa eliminaci\u00f3n por comodidade, est\u00e9tica e hixiene. A partir de 1960, aproximadamente, os industriais e comerciantes das poboaci\u00f3ns puideron realizar as s\u00faas xesti\u00f3ns nas oficinas municipais de depositar\u00eda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Manuel Mari\u00f1o del R\u00edo.\u00a0O fielato ou caseta de consumos era o nome popular que recibiron en Espa\u00f1a as casetas de cobro dos arbitrios e taxas, impostos sobre o trasfego de mercador\u00edas. O seu nome proced\u00eda do fiel ou balanza que se empregaba para a pesada dos produtos e a cobranza das taxas correspondentes.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,64],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10092"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10094,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10092\/revisions\/10094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}