{"id":7036,"date":"2017-02-24T06:00:03","date_gmt":"2017-02-24T06:00:03","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=7036"},"modified":"2017-02-18T13:58:16","modified_gmt":"2017-02-18T13:58:16","slug":"traducion-alento-e-maxia-das-palabras","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=7036","title":{"rendered":"Traduci\u00f3n, alento e maxia das palabras"},"content":{"rendered":"

\"arte\"<\/a>Fidel Vidal. <\/strong><\/em>Traducir \u00e9 pasar dunha lingua a outra determinados textos. Traducir, transducere<\/i>, conducir, \u00e9 un xeito de traslado m\u00e1is que de cambio, un paseo, un paseo por unha ou por d\u00faas ou m\u00e1is linguas. Walter Benjamin afirma que a traduci\u00f3n favorece o salto por riba da lingua propia, pero ese acto implica unha incomprensi\u00f3n e unha fronteira infranqueable no nivel musical da lingua, incluso sen falar de poes\u00eda. A Po\u00e9tica, a diferenza da Ling\u00fc\u00edstica e da Filosof\u00eda, esixe o seu propio ser, o \u201cde seu\u201d que dir\u00eda Zubiri. E se ao ser<\/i> nos remitimos, ante calquera estrofa ou verso, ante calquera palabra, entramos \u201cna imposibilidade da traduci\u00f3n considerada como correspondencia, calco, equivalencia, translaci\u00f3n, empat\u00eda, etc\u00e9tera, segundo o costume normal dos tratados te\u00f3ricos e pr\u00e1cticos. O ser non \u00e9 repetible, polo tanto intraducible\u201d (Dom\u00ednguez Rey, O Esp\u00edrito da Palabra<\/i>).<\/p>\n

Borges, en Arte po\u00e9tica, seis conferencias<\/i>, considera o problema da traduci\u00f3n po\u00e9tica como un problema menor, aceptando como importante e nuclear\u00a0 a \u201csuperstici\u00f3n amplamente arraigada\u201d de que toda traduci\u00f3n traizoa os orixinais, expresado no co\u00f1ecid\u00edsimo xogo de palabras italiano: \u201cTraduttore<\/i>, traditore<\/i>\u201d. Mais sendo un problema menor non por iso deixa de ser moi pertinente. \u201cEsta discusi\u00f3n -subli\u00f1a Borges-\u00a0 deber\u00eda facilitarnos o cami\u00f1o cara ao tema da m\u00fasica das palabras (ou quizais a maxia das palabras), do senso e do son na poes\u00eda.\u201d<\/p>\n

Tomemos o exemplo -segue Borges- dunha traduci\u00f3n non s\u00f3 irreprochable sen\u00f3n tam\u00e9n fermosa, unha traduci\u00f3n do espa\u00f1ol: \u201cTr\u00e1tase do marabilloso poema Noche oscura del alma<\/i>, escrito no s\u00e9culo XVI por un dos m\u00e1is grandes -poder\u00edamos dicir sen temor o m\u00e1is grande- dos poetas espa\u00f1ois, de todas as persoas que usaron a lingua espa\u00f1ola con fins po\u00e9ticos. Estou a falar, por suposto, de san Juan de la Cruz. A primeira estrofa di as\u00ed: En una noche oscura,\/con ansias en amores inflamada,\/\u00a1oh dichosa ventura!,\/ sal\u00ed sin ser notada\/ estando ya mi casa sosegada.<\/i><\/p>\n

\u201c\u00c9 unha estrofa marabillosa. Pero se consideramos o \u00faltimo verso extra\u00eddo do seu contexto e illado (seguramente \u00e9 inadmisible facer unha cousa as\u00ed), resulta un verso m\u00e1is ben mediocre: estando ya mi casa sosegada<\/i>. Temos o son seseante das tres eses de casa sosegada<\/i>. E sosegada non \u00e9 precisamente unha palabra excepcional. Non intento menosprezar o texto. S\u00f3 sinalo (e axi\u00f1a ver\u00e1 por que o fago) que o verso, illado, extra\u00eddo do seu contexto, \u00e9 bastante trivial.\u201d<\/p>\n

\"roy\"<\/a>Hai alg\u00fans anos, un gran poeta escoc\u00e9s, Roy Campbell, emprendeu unha traduci\u00f3n da Noche oscura del alma<\/i>. O verso citado \u201cestando ya mi casa sosegada\u201d Roy Campbell traduciuno as\u00ed: \u201cWhem all the house was hushed\u201d (\u201ccuando toda la casa estaba callada\u201d). Encontramos a palabra \u201call\u201d, unha palabra que d\u00e1 sensaci\u00f3n de espazo, sensaci\u00f3n de inmensidade, ao verso. E deseguido a fermosa, a preciosa palabra inglesa \u201chushed\u201d.<\/i> \u201cHushed\u201d -remata Borges-, semella ofrecernos a verdadeira m\u00fasica do silencio.<\/p>\n

Para os \u201ccreacionistas\u201d, segundo Vicente Huidobro, o que importa \u00e9 presentar un feito novo, interpretable e universal. As\u00ed tam\u00e9n pensa Gerardo Diego, para quen o valor po\u00e9tico da palabra, do poema, \u201cnon reside na s\u00faa pel, na s\u00faa sonoridade e matices ling\u00fc\u00edsticos intraducibles, sen\u00f3n no seu significado. Tanto n\u00f3s [en referencia a Juan Larrea] como Vicente Huidobro estimabamos que o profundo da poes\u00eda \u00e9 o que ten de traducible.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fidel Vidal. Traducir \u00e9 pasar dunha lingua a outra determinados textos. Traducir, transducere, conducir, \u00e9 un xeito de traslado m\u00e1is que de cambio, un paseo, un paseo por unha ou por d\u00faas ou m\u00e1is linguas. Walter Benjamin afirma que a traduci\u00f3n favorece o salto por riba da lingua propia, pero ese acto implica unha incomprensi\u00f3n … Seguir lendo Traduci\u00f3n, alento e maxia das palabras<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,65,10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7036"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7039,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7036\/revisions\/7039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}