{"id":8294,"date":"2017-10-25T06:00:47","date_gmt":"2017-10-25T06:00:47","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=8294"},"modified":"2017-10-24T15:57:16","modified_gmt":"2017-10-24T15:57:16","slug":"dos-arquivos-xeometricos-de-xose-diaz-diaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=8294","title":{"rendered":"Dos arquivos xeom\u00e9tricos, de Xos\u00e9 D\u00edaz D\u00edaz"},"content":{"rendered":"

\"libros_2802\"<\/a>X. Ricardo Losada. <\/strong><\/em>Est\u00e1n a piques de converter en museo a casa de Rafael Dieste en Rianxo. Par\u00e9ceme ben, pero agora, cada vez que paso por diante, apod\u00e9rase de min un sentimento de tristeza. A casa de Dieste \u00e9, quizais, a casa con m\u00e1is vida intelectual, art\u00edstica e social da historia de Rianxo. Dieste medrou nun ambiente cosmopolita pois, cando naceu, a familia acababa de chegar de Brasil. O famoso peri\u00f3dico El Barbero Municipal, co mesm\u00edsimo Castelao \u00e1 fronte, edit\u00e1base no baixo da casa. As visitas de profesores universitarios eran constantes e as conversas dun nivel intelectual alt\u00edsimo. Os irm\u00e1ns aprend\u00e9ronlle matem\u00e1ticas, f\u00edsica e qu\u00edmica (ti\u00f1a un pequeno laboratorio) pero tam\u00e9n literatura, filosof\u00eda, historia e m\u00fasica (tocaba o piano). Ao mesmo tempo a casa, coa porta sempre aberta, estaba integrada na vida da r\u00faa de Abaixo, e, coa fiestra tam\u00e9n sempre aberta, na vida do porto e a ribeira. O mundo mari\u00f1eiro entrou con gran viveza na memoria emocional de Dieste. Para m\u00e1is na casa ti\u00f1a un espazo m\u00e1xico que Dieste describe as\u00ed: \u201c Aquel rellano fue siempre lugar en que se dieron cita a la vez la gran franqueza y el dilatado misterio (…) All\u00ed aprend\u00ed a amar los planos justos con que se define el espacio, la maravilla de los \u00e1ngulos, las paredes blancas, el techo de cristal, los limpios escalones que pueden contarse, doce hasta all\u00ed desde el zagu\u00e1n y tres despu\u00e9s en \u00e1ngulo recto hacia el pasillo; y luego, muy liso y veloz, el pasamanos sobre el cual puede uno dejarse resbalar, resumiendo todos los n\u00fameros posibles, los quince, los infinitos escalones\u201d.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c9 un dos textos m\u00e1is fermosos que te\u00f1o lido, entre outras cousas, porque expresa moi ben a necesaria superaci\u00f3n desa absurda distinci\u00f3n entre Ciencias e Letras que a\u00ednda domina a educaci\u00f3n actual. Pero ese neno medrou, perdeu unha guerra civil, estivo nun campo de concentraci\u00f3n e marchou ao exilio a Sudam\u00e9rica, onde chegou desolado tanto pola situaci\u00f3n persoal como pola de Europa tras a II Guerra Mundial. Pois ben. \u00c9 nese momento de dur\u00edsima crise persoal cando Dieste mostra, ao meu entender, a verdadeira esencia do seu ser. Emprende unha aventura intelectual moi arriscada para un home cunha formaci\u00f3n matem\u00e1tica autodidacta. Intentar demostrar o V postulado da xeometr\u00eda de Euclides, o das paralelas, unha demostraci\u00f3n que os grandes matem\u00e1ticos da \u00e9poca consideraban inviable. Por suposto, a\u00ednda que chegou nalg\u00fan momento a pensar que si, non o conseguiu. Pouco importa. O que importa \u00e9 que Dieste foi fiel con ese reto \u00e1 s\u00faa infancia e \u00e1s s\u00faas convicci\u00f3ns m\u00e1is \u00edntimas. El cr\u00eda nun mundo obxectivo e coherente, cun fundamento racional capaz de resolver os conflitos e de situar unha \u00e9tica obxectiva por riba de teor\u00edas pol\u00edticas como a nazi, a bolxevique ou a franquista. Moi na li\u00f1a de Plat\u00f3n, estaba convencido de que se as matem\u00e1ticas carec\u00edan de fundamento s\u00f3lido, como parec\u00edan indicar as xeometr\u00edas non eucl\u00eddeas e a conseguinte negaci\u00f3n da demostraci\u00f3n do V postulado, ao ser humano s\u00f3 lle quedaba o Todo vale <\/i>dos oportunistas sofistas que proliferan en todas as \u00e9pocas. Xeometr\u00eda, poes\u00eda e \u00e9tica ti\u00f1an que ser conceptos intercambiables, tal e como el mesmo vivira no rellano <\/i>da s\u00faa casa rianxeira, e demostrar ese postulado era unha cuesti\u00f3n de vida ou morte.<\/p>\n

\"xosediaz\"<\/a>Non podo, xa que logo, m\u00e1is que felicitar a editorial rianxeira Ax\u00f3uxere pola publica-ci\u00f3n do libro Dos arquivos xeom\u00e9tricos, <\/i>onde Xos\u00e9 D\u00edaz D\u00edaz, licenciado en Matem\u00e1-ticas e doutor en Filosof\u00eda cunha tese sobre a obra matem\u00e1tica de Dieste, conta a extraor-dinaria aventura intelectual que levou a Rafael Dieste a dedicarse, contra o criterio de tantos amigos e da propia muller, \u00e1 investigaci\u00f3n xeom\u00e9trica, deixando de lado x\u00e9neros m\u00e1is seguros e rendibles. Hab\u00eda moitos anos que non abordaba o tema e foi un pracer volver facelo da man de Xos\u00e9 D\u00edaz D\u00edaz, pois conseguiu algo extremadamente dif\u00edcil: meterme no discorrer argumental da mente do propio Dieste, un discorrer que queda moi ben exemplificado neste extraordinario texto do escritor rianxeiro: \u201cLa gente, aun la que puede recitar alguna de las varias f\u00f3rmulas del V Postulado, tiende a asimilar su posible discusi\u00f3n a la de un problema particular, <\/i>como el de la trisecci\u00f3n del \u00e1ngulo y tantos otros que, resueltos o no, han servido de est\u00edmulo al proceso te\u00f3rico de la Geometr\u00eda. De ah\u00ed la conveniencia de hacer visible la amplitud del problema. Este no s\u00f3lo afecta a la Geometr\u00eda en su totalidad (as\u00ed como al posible modo de entender el Entendimiento), sino tambi\u00e9n a la noci\u00f3n del Mundo, que incluye \u2013o demanda- la de Fundamento. Un paso m\u00e1s en esta escala de problemas y estamos bordeando el m\u00e1s serio de todos: la salvaci\u00f3n del alma. \u00bfC\u00f3mo puede ser esto ajeno a los intereses del poeta (o de cualquier hombre)?\u201d. Dese xeito, o corolario que eu deduzo tras a lectura deste oportuno libro, di as\u00ed: a casa museo de Rafael Dieste debe dedicarlle un dos espazos m\u00e1is relevantes \u00e1 figura do gran xe\u00f3metra grego Euclides e, a ser posible, o rellano<\/i>. Te\u00f1o para min que cando Dieste falaba da po\u00e9tica das paralelas<\/i> pensaba naqueles dous pasam\u00e1ns (un real, outro imaxinario) polos que esvaraba na s\u00faa nenez rianxeira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

X. Ricardo Losada. Est\u00e1n a piques de converter en museo a casa de Rafael Dieste en Rianxo. Par\u00e9ceme ben, pero agora, cada vez que paso por diante, apod\u00e9rase de min un sentimento de tristeza. A casa de Dieste \u00e9, quizais, a casa con m\u00e1is vida intelectual, art\u00edstica e social da historia de Rianxo. Dieste medrou … Seguir lendo Dos arquivos xeom\u00e9tricos, de Xos\u00e9 D\u00edaz D\u00edaz<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8294"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8294"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8319,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8294\/revisions\/8319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}