{"id":9291,"date":"2018-06-22T06:00:41","date_gmt":"2018-06-22T06:00:41","guid":{"rendered":"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=9291"},"modified":"2018-06-14T20:39:01","modified_gmt":"2018-06-14T20:39:01","slug":"epidemia-de-colera-en-porto-do-son-en-1854","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/?p=9291","title":{"rendered":"Epidemia de c\u00f3lera en Porto do Son en 1854"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong><a href=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/BY25C4F3_205130.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-9292\" alt=\"BY25C4F3_205130\" src=\"http:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/BY25C4F3_205130-300x168.jpg\" width=\"300\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/BY25C4F3_205130-300x168.jpg 300w, https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/BY25C4F3_205130.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Manuel Mari\u00f1o del R\u00edo.\u00a0<\/strong><\/em>En boa parte do s\u00e9culo XIX reduciuse notablemente a mortalidade, constitu\u00edndo un dos elementos que sinalaban o cami\u00f1o cara \u00e1 modernidade. Malia todo, como deixaron escrito varios autores, segu\u00edanse co\u00f1ecendo algunhas epidemias mort\u00edferas, situ\u00e1ndose o c\u00f3lera en primeiro lugar entre as mesmas.\u00a0<!--more--><!--more-->A aparici\u00f3n do primeiro brote de c\u00f3lera a partir de 1832 non foi unha sorpresa pois era agardada polas autoridades que xa sab\u00edan das abundantes mortes que causara a epidemia en Inglaterra e posteriormente en Par\u00eds. Non resultou estra\u00f1o que precisamente fose Vigo a porta de entrada do brote epid\u00e9mico en xaneiro de 1833. A\u00ednda que non se co\u00f1ec\u00eda a bacteria, os m\u00e9dicos sab\u00edan que se enfrontaban a unha doenza altamente contaxiosa, polo que, decontado, se viron restrinxidos os movementos de poboaci\u00f3n en Galicia ao tempo que se adoptaron medidas profil\u00e1cticas e se procedeu a un illamento dos afectados.<\/p>\n<div id=\"6TEXTO_DETALLEad_RobaPaginasMobile-id\" itemscope=\"\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/WPAdBlock\" style=\"text-align: justify;\" data-ads=\"true\" data-url=\"\/4900\/webm.EXT.LAVOZDEGALICIA\/galicia\/barbanza\" data-mapping=\"ROBAMOBILE\" data-sizes=\"[[300,600],[300,300],[300,250]]\" data-param=\"pos\" data-format=\"mobile\" data-targeting=\"robapaginas\"><span style=\"font-size: 16px;\">En 1853 un novo brote de c\u00f3lera apareceu en Galicia e, no mes de xullo do ano seguinte, xa hab\u00eda casos en Ribeira, e decontado se estendeu polas poboaci\u00f3ns m\u00e1is pr\u00f3ximas.<\/span><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Primeiros casos<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Os primeiros casos apareceron en Porto do Son cara \u00e1 metade de agosto de 1854. O 15 constatouse o primeiro caso na parroquia de Noal, o 24 en Baro\u00f1a, o 28 en Queiruga e o 31 en Caama\u00f1o. A finais de mes chegou tam\u00e9n a Portos\u00edn e a comezos de setembro a Mi\u00f1ortos. A presenza da enfermidade no concello sonense, a\u00ednda que foi tard\u00eda, foi igualmente virulenta pois nos rexistros da \u00e9poca contabiliz\u00e1ronse m\u00e1is de 250 falecidos, sendo o n\u00famero de mulleres lixeiramente superior ao dos homes. Como vemos, o brote devastou a poboaci\u00f3n ao tempo que conmoveu os nosos antepasados.<\/p>\n<div id=\"TEXTO_DETALLE_ad_Roba2Desktop\" itemscope=\"\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/WPAdBlock\" style=\"text-align: justify;\" data-url=\"\/2260323\/LVDG.Desktop\/barbanza\" data-mapping=\"VOZ_ROBA_DESKTOP\" data-sizes=\"[[300,250],[300,300],[300,600]]\" data-param=\"pos\" data-format=\"normal\" data-targeting=\"Roba2\" data-google-query-id=\"COuUsrykodsCFTQS0wodaXAIGw\">\n<div id=\"google_ads_iframe_\/2260323\/LVDG.Desktop\/barbanza_0__container__\"><span style=\"font-size: 16px;\">O comezo da epidemia coincidiu coa chegada do bo tempo e a suba das temperaturas. Outro factor que incidiu na difusi\u00f3n do brote foron os intercambios comerciais que se estableceron nos portos da bisbarra aproveitando precisamente a bonanza do tempo. Por iso, resulta significativo que as poboaci\u00f3ns m\u00e1is afastadas da costa se visen libres da enfermidade. Deste xeito, parroquias como Xu\u00f1o, Nebra e Goi\u00e1ns -ag\u00e1s Portos\u00edn- non se viron afectadas.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mortes fulminantes<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A enfermidade provocaba mortes fulminantes pola deshidrataci\u00f3n que segu\u00eda \u00e1s persistentes diarreas. Daquela, a doenza desatou unha aut\u00e9ntica histeria entre a poboaci\u00f3n e as autoridades, que se viron desbordadas polos acontecementos. Logo vir\u00e1n novos brotes, como os de 1855, 1863, 1865 e 1873, que deixaron case baleiras as cidades e as vilas ao fuxiren os veci\u00f1os cara ao campo.<\/p>\n<div id=\"TEXTO_DETALLE_ad_Roba2Mobile\" itemscope=\"\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/WPAdBlock\" style=\"text-align: justify;\" data-url=\"\/2260323\/LVDG.Mobile\/barbanza\" data-mapping=\"VOZ_ROBA_MOBILE\" data-sizes=\"[[300,250],[300,300],[300,600]]\" data-param=\"pos\" data-format=\"mobile\" data-targeting=\"Roba2\"><span style=\"font-size: 16px;\">Outra consecuencia do c\u00f3lera foi o peche dalg\u00fans dos cemiterios que se situaban nos adros das igrexas parroquiais buscando lugares afastados. Os enterramentos eran tan frecuentes que mesmo chegou a dicirse que as tumbas non se pechaban agardando a entrada dun novo membro da familia. Sirva como exemplo que na parroquia de Noal, no espazo de 12 d\u00edas, faleceron catro membros da mesma familia. Foron Francisco Vidal, o 23 de agosto; o seu fillo Manuel Vidal Sobrado, o 25; a s\u00faa muller Juana Sobrado, o 3, e a s\u00faa filla Mar\u00eda Vidal Sobrado o 3 de setembro.<\/span><\/div>\n<div id=\"TEXTO_DETALLE_ad_Roba3Desktop\" itemscope=\"\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/WPAdBlock\" style=\"text-align: justify;\" data-url=\"\/2260323\/LVDG.Desktop\/barbanza\" data-mapping=\"VOZ_ROBA300_DESKTOP\" data-sizes=\"[[300,250],[300,300]]\" data-param=\"pos\" data-format=\"normal\" data-targeting=\"Roba3\" data-google-query-id=\"CMKQ67mkodsCFSipUQodfyYDGw\">\n<div id=\"google_ads_iframe_\/2260323\/LVDG.Desktop\/barbanza_1__container__\"><span style=\"font-size: 16px;\">Os brotes de c\u00f3lera remitiron a finais do s\u00e9culo XIX cando foi creada unha vacina e un antibi\u00f3tico.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">A Xunta de Sanidade publicou estas recomendaci\u00f3ns<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Manuel Mari\u00f1o del R\u00edo.\u00a0En boa parte do s\u00e9culo XIX reduciuse notablemente a mortalidade, constitu\u00edndo un dos elementos que sinalaban o cami\u00f1o cara \u00e1 modernidade. Malia todo, como deixaron escrito varios autores, segu\u00edanse co\u00f1ecendo algunhas epidemias mort\u00edferas, situ\u00e1ndose o c\u00f3lera en primeiro lugar entre as mesmas.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7,64],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9291"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9293,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9291\/revisions\/9293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cafebarbantia.barbantia.es\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}